صاعدیه

از دایره المعارف فرق اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۴ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۳:۰۷ توسط Admin (بحث | مشارکت‌ها)

پرش به: ناوبری، جستجو

از فرق اهل حدیث.

ایشان پیروان ابن صاعد می باشند و بر این باورند که ممکن است انبیائی پس از رسول الله صلی الله علیه و آله مبعوث شوند چرا که می گویند در روایت منقوله از پیامبر (صلی الله علیه و آله) وارد شده «لا نبی بعدی الا ماشاءالله» و این بدان معنی است که اگر خدا بخواهد، ممکن است پیامبر دیگری ظهور نماید. [۱]

مطهر مقدسی در البدء و التاریخ می نویسد: «ذکر فرقه های اهل حدیث: ایشان ملقب شده اند به حشویه و مخلوقیه و لفظیه و نِصفیه و فاضلیه و صاعدیه و ساویه و مالکیه. و جامع ایشان قول به آن است که ایمان را به قول و عمل و معرفت می دانند و می گویند ایمان به واسطه طاعت زیاد شده و به وسیله معصیت کم می شود. بهترین مردم را بعد از رسول الله (صلی الله علیه و آله)، ابوبکر سپس عمر، سپس عثمان بن عفان و سپس علی علیه السلام می دانند. ولی درباره بعد از علی (علیه السلام) اختلاف کرده اند. » [۲] با توجه به اینکه این کتاب، پس از این عبارت به شرح اقوال هر یک از فرق فوق پرداخته و این مطلب را از مخلوقیه شروع کرده است، می توان احتمال داد که «واو» بین حشویه و مخلوقیه اشتباه است، و از مخلوقیه به بعد، فرقه های اهل حدیث می باشند. و تنها حشویه لقب اهل حدیث بوده است. ضمن آن که می توان احتمال داد که تمام این الفاظ علیرغم آن که اسم گروه خاصی از اهل حدیث بوده، لقب تمام اهل حدیث هم بوده است.

برای این احتمال می توان از عباراتی که مقدسی در شرح عقاید اهل حدیث آورده، استفاده کرد، چنانکه وی به عقاید فرقه های دیگری از اهل حدیث هم اشاره کرده ولی نام آن ها را در عبارت اولیه خود نیاورده است. به هر حال با توجه به این دو احتمال، ساویه که مطهر مقدسی می نویسد: « ساویه می گویند ما مؤمنین هستیم ان شاء الله و ایشان ملقب به شکاک هستند» [۳] ممکن است علاوه بر این که اسم گروهی از اهل حدیث بوده، لقب تعریضی اهل حدیث هم بوده باشد.


پانویس

  1. البدء و التاریخ، مطهر مقدسی، ج5، ص148
  2. البدء و التاریخ، مطهر مقدسی، ج5، ص148
  3. البدء و التاریخ، مطهر مقدسی، ج5، ص149