آیت الله سید حسن خمینی: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۴

آیت الله سید حسن خمینی(زاده ۱ مرداد ۱۳۵۱ در قم) فرزند سید احمد خمینی و نوه امام خمینی است.

تولد و حسب و نسب خانوادگی

دقیقا 70 سال پس از تولد حضرت امام خمینی(س)، یکی از نوادگانش پا به عرصه هستی نهاد که به سفارش ایشان نام حسن برایش انتخاب شد. این نوزاد در تاریخ 1351/5/1 در شهر قم دیده به جهان گشود. پدر و مادرش هر دو از سلسله جلیله سادات و از صاحب نام ترین خانواده های علمی ایران به شمار می آیند.

مادرش سیده فاطمه طباطبایی صبیه مکرمه آیت الله العظمی سلطانی طباطبایی(ره) از سادات طباطبایی بروجرد است که با 33 واسطه نسب به حضرت امام حسن مجتبی(ع) می رساند و در شجره نامه ایشان نسبت خویشاوندی با علامه بحرالعلوم هم دیده می شود. مادر فاطمه هم که صدیقه نام داشت فرزند آیت الله العظمی سید صدر الدین صدر(ره) از مراجع ثلاث و نوه آیت الله العظمی حاج آقا حسین قمی(ره) از مراجع عظام وقت بود.

پدر سید حسن، سید احمد خمینی(ره) دومین پسر و آخرین فرزند امام خمینی(س) و خانم خدیجه ثقفی(ره) دختر آیت الله میرزا محمد ثقفی(ره) از علمای به نام و اصیل تهران می باشد.

دوران کودکی و نوجوانی

سیدحسن خمینی در یک‌سالگی، همراه پدر و مادر از راه لبنان به نجف اشرف برده شد و حدود هفت ماه آنجا بود. او در سال ۱۳۵۶ بار دیگر همراه خانواده به عراق سفر کرد و هنگام درگذشت مشکوک عموی خود سیدمصطفی خمینی در نجف بود و با تصمیم سیداحمد خمینی به ماندن در نجف به دلیل ضرورت حضور در کنار امام‌خمینی، همراه خانواده در نجف ماند.

با هجرت امام‌خمینی به پاریس در مهر ۱۳۵۷، سیدحسن خمینی همراه مادر به قم بازگشت و اوایل دی ۱۳۵۷، با مادر و پدربزرگ خود، سلطانی طباطبایی، به دیدار امام‌خمینی در پاریس رفت و این سفر تا بهمن ۱۳۵۷ و زمان بازگشت امام‌خمینی به ایران، ادامه داشت.

تحصیلات کلاسیک

خمینی تحصیلات ابتدایی خود را اول مهر ۱۳۵۷، در مدرسه علوی نجف اشرف آغاز کرد و با بازگشت به ایران به دلیل رویدادهای انقلاب که به تعطیلی بسیاری از مدرسه‌های ایران نیز انجامید، از ادامه تحصیل بازماند. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تحصیلات خود را نخست در مدارس نوزده دی (داریوش سابق) و پارس در قم ادامه داد و پس از آن به دلیل انتقال امام‌خمینی و خانواده ایشان به تهران و سکونت در جماران، در مدرسه‌های نیکان تهران و حبیب‌بن‌مظاهر جماران پی گرفت. خروج مقطعی او از مدرسه نیکان، به دلیل مسائل امنیتی و همزمان با اوج‌گیری ترورهای سازمان مجاهدین خلق اتفاق افتاد، اما پس از این دوره، مقاطع راهنمایی و دبیرستان را نیز در همین مدرسه گذراند.

وی از آذر ۱۳۶۶ تا فروردین ۱۳۶۷، زمانی که دانش‌آموز سال دوم دبیرستان بود، در جبهه‌های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران حضور یافت و همزمان با روزهای موشک‌باران تهران، برای حضور در امتحانات پایان سال تحصیلی به تهران بازگشت و در نهایت امر در سال 1369 در حالیکه سال چهارم را به طور متفرقه گذارنده بود، دیپلم ریاضی خود را اخذ می کند.

تحصیلات حوزوی

سفارشات مداوم حضرت امام و پدر بزرگوار ایشان باعث شد وی در سال 1368 تحصیلات حوزوی خود را شروع کند و چهار سال بعد یعنی یکسال قبل از فوت مرحوم سید احمد آقا رسما به لباس روحانیت ملبس می شود.

وی ابتدا در مدرسه رضویه و مدرسه کرمانیها مقدمات را خوانده و از سال 1372 به تحصیل در سطوح عالی می پردازد و تمام این مدت را در منزل پدر بزرگ خود یعنی مرحوم سلطانی طباطبایی(ره) و تحت نظر ایشان می گذارند.

اساتید بزرگواری که ایشان در دروس دوره های مختلف تحصیلی محضر مبارک آنها را درک کرده است از این قرار می باشند:

اساتید محترم فقه و اصول

- مکاسب محرمه: آیت الله دوزدوزانی

- بیع: آیت الله پایانی(ره)، آیت الله العظمی سلطانی طباطبایی(ره)

- خیارات: آیت الله استادی

- رسائل و کفایه: آیت الله استادی، آیت الله موسوی بجنوردی(ره)

اساتید محترم فلسفه و عرفان

- منظومه حاج ملاهادی سبزواری(مقدمه قیصری؛شرح تجرید): حجت الاسلام و المسلمین حسینی اسحاق نیا

- منازل السائرین: آیت الله انصاری شیرازی(ره)

- اسفار: آیت الله العظمی جوادی آملی(2 سال)

اساتید محترم خارج فقه و اصول

- مکاسب محرمه: آیت الله العظمی فاضل لنکرانی(ره)(1 سال)

- مسائل مستحدثه: آیت الله العظمی فاضل لنکرانی(ره)(قریب 1 سال)

- خیارات: آیت الله العظمی وحید خراسانی(3 سال)

- خمس، نکاح: آیت الله العظمی شبیری زنجانی(جمعا 5 سال)

- طهارت و خمس: آیت الله محقق داماد(6 سال)

- اصول فقه: آیت الله محقق داماد(11 سال)

ایشان همچنین در محضر اساتید بزرگواری نظیر: آیت الله العظمی موسوی اردبیلی(ره)، آیت الله العظمی یوسف صانعی(ره) و آیت الله محمد مومن(ره) نیز به تلمذ نشسته است.

سید حسن خمینی در جایگاه مدرس حوزه علمیه

سيد حسن خميني مدتی بعد از ورود به حوزه علميه قم(سال 1371) در مدرسه کرماني ها تدريس مقدمات را شروع و در مدت 8 سال کتاب هايي نظير: جامع المقدمات، سيوطي، مغني اللبيب و مختصرالمعاني، معالم، شرح لمعه، منطق مظفر را تدريس كرده از سال 1379 به مدت 10 سال به تدريس سطوح عالي پرداخته و در اين مدت تدریس کتاب هايي نظير: رسائل، مکاسب محرمه، بيع، خيارات و كفايه را در كارنامه فعاليت هاي خود دارد و بعضی از اين كتب را حتي 2 يا 3 بار به تدريس نشسته است.

درس فلسفه ایشان كه با تدريس كتاب منظومه مرحوم ملاهادي سبزواري از سال 1385 شروع شد، در آبان سال 1391 به پایان رسید.

تدريس خارج فقه آیت الله سيدحسن خميني از سال تحصيلي 1392 با موضوع مکاسب محرمه شروع شده و هم اكنون در محل مدرسه دارالشفاي قم ادامه دارد و كلاس درس وي از كلاسهاي پررونق حوزه علمیه قم است.

سیدحسن خمینی علاوه بر فعالیتها و مشغله های حوزوی به فراگیری علوم انسانی جدید هم اشتغال ورزیده و در ادبيات متبحر بوده و با فلسفه غرب، فلسفه اخلاق، جامعه شناسي، علوم سياسي، اقتصاد و تاريخ در حد بالايي آشنايي دارد. وی به زبان هاي عربي و انگليسي مسلط است و به كارگيري زبان انگليسي را از ده سال پيش تقريبا پيوسته ادامه مي دهد.

حاصل تلاش های سید حسن در امر تحقیق و پژوهش، کتابهای «مبانی فقهی تنظیم خانواده»، تحریر اختیار (سه جلد)، شرح رسالة الطلب و الاراده امام‌خمینی، تحریر توحید (دو جلد) (تقریرات یکی از شاگردان از درس مقدمه قیصری بر شرح فصوص الحکم)، الافادات و الاستفادات (دو جلد) (تقریر سیدعلی خمینی)، آینه مسلمانی شامل مباحث اخلاقی، «ده مقاله»، «دلیل راه»، «گوهر معنا» و کتاب ارزشمند «فرهنگ جامع فرق اسلامی» است که حاصل تلاش ده ساله ایشان در زمینه فرق و نحله های اسلامی می باشد.

سایر فعالیت ها

پس از رحلت سیداحمد خمینی در سال ۱۳۷۳ و طبق وصیت او، سیدحسن خمینی مسئولیت تولیت حرم امام‌خمینی و مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی را برعهده گرفت. سیداحمد خمینی، در وصیت‌نامه خود فرزند خود را وصیّ خود قرار داد و همه امور حرم امام‌خمینی را پس از خود به او سپرد و از وی خواست در این مسئولیت از کمک و هدایت حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی انصاری بهره گیرد؛ همچنین اختیار و مسئولیت چاپ اعلامیه‌ها، کتاب‌ها و همه نوشته‌های امام‌خمینی را پس از خود به وی سپرد.

سیدحسن خمینی، در نامه‌ای به رهبری معظم انقلاب، تنفیذ وصیت پدر خود مبنی بر ریاست وی بر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی و نیز تولیت حرم ایشان را در صورت صلاحدید، درخواست کرد و رهبر انقلاب نیز در تاریخ دوم اردیبهشت ۱۳۷۴، با طلب رحمت و مغفرت برای سیداحمد خمینی، وصیت یادشده را تنفیذ کرده‌است. وی در این مسئولیت و به درخواست اعضای دفتر امام‌خمینی، نامه دفاعیه امام‌خمینی از سیداحمد خمینی را که بنا به پیشنهاد خود سیداحمد، منتشر نشده بود، در صحیفه امام‌خمینی منتشر کرد.

وی هر سال نوعاً یکی از سخنرانان اصلی مراسم سالگرد ارتحال امام‌خمینی بوده‌است و نیز در طول سال، پذیرای گروه‌های مختلف مردم و میهمانان خارجی برای گفت‌وگو دربارهٔ موضوعات روز کشور است. او در این جایگاه همه همت و تلاش خود را برای ارتقا و اعتلای نام امام‌خمینی به‌کار گرفته‌است. او همچنین عضو هیئت مؤسس و هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی است و تا سال ۱۳۹۶، در این مسئولیت فعال بود.

وی به ورزش هم علاقمند است و همانند مرحوم پدرش در جوانی به فوتبال می پرداخته و بر تحولات ورزشی اشراف دارد.

خانواده

نوه بزرگوار امام خمینی(س) در سن 24 سالگی با سیده فاطمه فرزند گرانقدر مرحوم آیت الله سید محمد موسوی بجنوردی فرزند آیت الله العظمی سید حسن موسوی بجنوردی(ره) از مراجع و علمای بزرگ نجف وصلت نمود. ایشان نوه مرحوم آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی(ره) می باشد. حاصل این ازدواج 4 فرزند به نامهای سید احمد، سیده نرگس، سیده فرشته و سيد محمدهادي می باشد.همچنین برادران سیدحسن خمینی، سیدرضا(یاسر) و سیدعلی نیز به تحصیل و تدریس علوم دینی اشتغال دارند و از اساتید درس‌های سطح می‌باشند^[۱]

پانویس

1. ↑ [۱] پرتال امام خمینی