کُلّابیه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۱۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۳۴

2019-04-10T10:34:57Z

Admin در ‏۱۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۲

2019-04-10T06:22:25Z

Admin در ‏۱۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۶

2019-04-10T06:06:09Z

Admin در ‏۱۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۰۵

2019-04-10T06:05:21Z

Admin در ‏۱۰ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۸

2019-04-10T05:38:08Z

Admin در ‏۱۳ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۰۲

2015-06-13T10:02:41Z

Aabbc84: «کُلّابیه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

2015-05-27T08:25:51Z

«کُلّابیه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

Aabbc84 در ‏۲۷ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۲۵

2015-05-27T08:25:34Z

Aabbc84: صفحه‌ای تازه حاوی «ایشان منسوب به عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان بصری می باشند. بیا...» ایجاد کرد

2015-05-27T08:24:26Z

صفحه‌ای تازه حاوی «ایشان منسوب به عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان بصری می باشند. <ref> بیا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

ایشان منسوب به عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان بصری می باشند. <ref> [[بیان الادیان]]، [[ابوالقاسم بلخی]]، ص86 / [[تبصرة العوام]]، [[مرتضی رازی]]، ص108 / [[مفاتیح العلوم]]، [[محمد بن احمد خوارزمی]]، ص47 / [[المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل]]، [[احمد بن یحیی بن مرتضی]]، ص108</ref>

این شخص از متکلمین [[اهل سنت]] در عصر [[مأمون عباسی]] بوده وی در عقاید خویش به طور کامل از [[احمد بن حنبل]] امام حقیقی [[اهل سنت]]، تبعیت نکرده است. [[ابوالحسن اشعری]] او را از [[اهل اثبات]] به حساب آورده <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref>، به این معنی که خدا را به وسیله علم، عالم و به وسیله قدرت، قادر می دانسته است. [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] در بیشتر امور، با [[اهل سنت]] هم عقیده بوده و بنابراین می توان او را سلف [[اشاعره]] به حساب آورد.

اشعری، خود در ابتدا از [[کلّابیه]] به شمار می رفته و بعدها توسط شاگردانش در مباحث کلامی و امور اعتقادی، به عنوان امام مطرح می شود. به همین جهت [[شیخ مفید]]، اشعری را از متکلمینی که بر مذهب [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] مشی می کرده اند، به حساب آورده <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref> و [[احمد بن علی مقریزی]] نیز می نویسد: «اشعری مذهب اعتزال را ترک کرده و در مسائل صفات و قدر و حسن و قبح عقلی و قول به فاعل مختار راه [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] را پیمود و بر قواعد او مطالب را ترتیب داد». <ref> [[المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار]]، [[احمد بن علی مقریزی]]، ج2، ص358</ref>

علیرغم نزدیکی مذهب [[کلابیه]] با عقاید اشعری، پس از انتشار [[اشعریه]]، باز هم [[کلّابیه]] باقی بوده اند، چنانکه شیخ [[عبدالجلیل رازی]] در نیمه دوم قرن ششم هجری قمری می گوید: «آن گه بلاد [[آذربایجان]]، [[بدر]]، [[روم]] و [[همدان]] و [[اصفهان]] و [[ساوه]] و [[قزوین]] و مانند آن همه [[شافعی]] مذهب باشند. بهری [عده ای] مشبهی، بهری اشعری، بهری کلّابی، بهری [[حنبلی]] ». <ref> [[النقض]]، [[عبدالجلیل رازی]]، ص459</ref>

نکته حایز اهمیت آن است که [[عبدالقاهر بغدادی]] ـ که از تابعین اشعری است ـ برای این که در امامت اشعری خللی وارد نشود، در کتاب خود، [[الفرق بین الفرق]] و به تبع او [[شهفور اسفراینی]] در [[التبصیر فی الدین]] اصلاً نامی از [[کلابیه]] به میان نیاورده و از سابقه و تأثیر آن ها در مذهب [[اشعریه]] سخنی نمی گوید.

[[ابن ندیم]] ضمن این که [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] را از [[نابته حشویه]] به شمار آورده می گوید: «از زمره عقاید [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] این بود که می گفت کلام الله، خدا است، وی این عقیده را از یک نفر نصرانی به نام فثیون گرفته است. [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] با عباد بن سلیمان مناظراتی داشته است و عباد بن سلیمان معتقد بوده که [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]]، به واسطه این قول، نصرانی شده است». <ref> [[الفهرست ابن ندیم|الفهرست]]، [[ابن ندیم]]، ص230</ref>

[[ابن حجر عسقلانی]] می نویسد: «حاکم نیشابوری در تاریخ خویش از ابن خزیمه نقل می کند: سخن [[ابن ندیم]] مبنی بر این که، [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] از [[نابته حشویه]] می باشد، به این معنی است که وی رویه سلف در ترک تأویل آیات و احادیثی که در مورد صفات خداوندی وارد شده، را صحیح می شمرده است. همان رویه ای که پیروان آن، [[مفوّضه]] نامیده می شده اند و [[ابوالحسن اشعری]] در کتـاب ابانه <ref> [[الابانة عن اصول الدیانة]]، [[ابوالحسن اشعری]] </ref> بر همـان مسیـر مشی کـرده است». حاکم هم چنین اضافه می کند: « [[ابن خزیمه]] بر مذهب [[کلابیه]] عیب می گرفت و [[احمد بن حنبل]] سخت ترین مردم بر [[عبدالله بن سعید]] ـ ابن کلاب ـ و اصحابش بود». <ref> [[لسان المیزان]]، [[ابن حجر عسقلانی]]، ج4، ص25</ref>

[[محمد شهرستانی]] در الملل و النحل می نویسد: «سلف، متعرض تأویل نشده و تشبیه را هدف خود قرار ندادند. از جمله ایشان: [[مالک بن انس]] است که می گفت: [در توضیح آیه الرحمن علی العرش استوی] استواء معلوم و کیفیت آن مجهول و ایمان به آن واجب و سؤال از آن بدعت است. و هم چنین از جمله ایشان: [[احمد بن حنبل]]، [[سفیان ثوری]]، [[داوود بن علی بن خلف ظاهری|داوود بن علی]] الاصفهانی هستند. تا آن که زمان به دوره [[عبدالله بن سعید]] کلّابی و ابی العباس قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی]] می رسد. ایشان از جمله سلف بوده اند ولی به علم کلام پرداختند و عقاید سلف را به وسیله حجت های صحیح کلامی و براهین اصولی تأیید کردند. . . تا آن که بین [[ابوالحسن اشعری]] و استادش مناظره واقع شد. . . » <ref> [[الملل و النحل]]، [[محمد شهرستانی]]، ج1، ص85</ref>

[[محمد بن احمد ذهبی]] وفات او را پس از سال 240 هجری قمری ضبط کرده است.

[[ابوالحسن اشعری]] در [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، ضمن بیان عقاید [[عبدالله بن سعید|عبدالله بن کلّاب]]، از عنوان [[کلّابیه]] استفاده نکرده است. <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref> بلکه ایشان را اصحاب عبدالله بن سعید قطّان نامیده و می نویسد: «ایشان به اکثر آنچه [[اهل سنت]] می گویند، قائل می باشند. » <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص350</ref>

مرحوم [[آیت الله سید مهدی روحانی]] در دست نوشته های خود می نویسد: « [[شیخ مفید]]، اشعری را از متکلمین بر مذهب [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] برمی شمارد» و به هیچ کتاب و مرجعی ارجاع نمی دهد. این درحالی است که چنین مطلبی در متن مرحوم [[شیخ مفید]] یافت نشد، بلکه آن چه در چاپ اوائل المقالات یافت می شود، حاشیه ای از شیخ الاسلام زنجانی است که پیرامون جمله [[شیخ مفید]] در قول هجدهم که نوشته است: «مردی از [[بصره]] که معروف به اشعری بود، قولی را احداث کرد که مخالف الفاظ همه [[موحّدین]] بود. » می نویسد: «از وقتی که [[معتزله]]، نفی کردند که برای خدا صفاتی غیر از ذات او باشد، در مقابل ایشان جماعتی از اهل اثر و حدیث در اثبات صفات، مبالغه نمودند و می گفتند این صفات، صفات قدیمه ای است که قائم بالذات است. ایشان از امثال این تعبیرات تجاوز نمی کردند و برخی از ایشان مثل [[عبدالله بن سعید]] <ref>همان [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] </ref> و قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی|حارث محاسبی]] بر این مطلب استدلال های غیر مضبوط اقامه می کردند. تا آن که اشعری به کمک آن ها آمد و گفتار ایشان را با سخنان خود تأیید کرد چرا که وی طریقه [[معتزله]] را می شناخت. » <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref>

[[آیت الله سید مهدی روحانی]] در ضمن مراجع خویش از [[اللباب فی تهذیب الانساب]] یاد کرده است درحالی که در این کتاب سخنی از [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] و [[کلابیه]] نرفته است.

== پانویس ==

@@ سطر ۱۳: / سطر ۱۳: @@
 [[ابن ندیم]] ضمن این که ابن کلّاب را از [[نابته حشویه]] به شمار آورده می گوید: «از زمره عقاید ابن کلّاب این بود که می گفت کلام الله، خدا است، وی این عقیده را از یک نفر نصرانی به نام فثیون گرفته است. ابن کلّاب با [[عباد بن سلیمان]] مناظراتی داشته است و عباد بن سلیمان معتقد بوده که ابن کلّاب، به واسطه این قول، نصرانی شده است». <ref> [[الفهرست ابن ندیم|الفهرست]]، [[ابن ندیم]]، ص230</ref>
-[[ابن حجر عسقلانی]] می نویسد: «حاکم نیشابوری در تاریخ خویش از [[ابن خزیمه]] نقل می کند: سخن [[ابن ندیم]] مبنی بر این که، ابن کلّاب از نابته حشویه می باشد، به این معنی است که وی رویه سلف در ترک تأویل آیات و احادیثی که در مورد صفات خداوندی وارد شده، را صحیح می شمرده است. همان رویه ای که پیروان آن، [[مفوّضه]] نامیده می شده اند و اشعری در کتـاب [[ابانه]] <ref> [[الابانة عن اصول الدیانة]]، [[ابوالحسن اشعری]] </ref> بر همـان مسیـر مشی کـرده است». حاکم هم چنین اضافه می کند: « ابن خزیمه بر مذهب کلابیه عیب می گرفت و احمد بن حنبل سخت ترین مردم بر عبدالله بن سعید ـ ابن کلاب ـ و اصحابش بود». <ref> [[لسان المیزان]]، [[ابن حجر عسقلانی]]، ج4، ص25</ref>
+[[ابن حجر عسقلانی]] می نویسد: «حاکم نیشابوری در تاریخ خویش از [[ابن خزیمه]] نقل می کند: سخن [[ابن ندیم]] مبنی بر این که، ابن کلّاب از نابته حشویه می باشد، به این معنی است که وی رویه سلف در ترک تأویل آیات و احادیثی که در مورد صفات خداوندی وارد شده، را صحیح می شمرده است. همان رویه ای که پیروان آن، [[مفوّضه (از حشویه)|مفوّضه]] نامیده می شده اند و اشعری در کتـاب [[ابانه]] <ref> [[الابانة عن اصول الدیانة]]، [[ابوالحسن اشعری]] </ref> بر همـان مسیـر مشی کـرده است». حاکم هم چنین اضافه می کند: « ابن خزیمه بر مذهب کلابیه عیب می گرفت و احمد بن حنبل سخت ترین مردم بر عبدالله بن سعید ـ ابن کلاب ـ و اصحابش بود». <ref> [[لسان المیزان]]، [[ابن حجر عسقلانی]]، ج4، ص25</ref>
 [[محمد شهرستانی]] در [[الملل و النحل]] می نویسد: «سلف، متعرض تأویل نشده و تشبیه را هدف خود قرار ندادند. از جمله ایشان: [[مالک بن انس]] است که می گفت: [در توضیح آیه الرحمن علی العرش استوی] استواء معلوم و کیفیت آن مجهول و ایمان به آن واجب و سؤال از آن بدعت است. و هم چنین از جمله ایشان: احمد بن حنبل، [[سفیان ثوری]]، [[داوود بن علی بن خلف ظاهری|داوود بن علی]] الاصفهانی هستند. تا آن که زمان به دوره عبدالله بن سعید کلّابی و ابی العباس قلانسی و حارث بن اسد محاسبی می رسد. ایشان از جمله سلف بوده اند ولی به علم کلام پرداختند و عقاید سلف را به وسیله حجت های صحیح کلامی و براهین اصولی تأیید کردند. . . تا آن که بین ابوالحسن اشعری و استادش مناظره واقع شد. . . » <ref> [[الملل و النحل]]، [[محمد شهرستانی]]، ج1، ص85</ref>

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 اشعری، خود در ابتدا از کلّابیه به شمار می رفته و بعدها توسط شاگردانش در مباحث کلامی و امور اعتقادی، به عنوان امام مطرح می شود. به همین جهت [[شیخ مفید]]، اشعری را از متکلمینی که بر مذهب ابن کلّاب مشی می کرده اند، به حساب آورده <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref> و [[احمد بن علی مقریزی]] نیز می نویسد: «اشعری مذهب اعتزال را ترک کرده و در مسائل صفات و قدر و حسن و قبح عقلی و قول به فاعل مختار راه ابن کلّاب را پیمود و بر قواعد او مطالب را ترتیب داد». <ref> [[المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار]]، [[احمد بن علی مقریزی]]، ج2، ص358</ref>
-مرحوم [[آیت الله سید مهدی روحانی]] در دست نوشته های خود می نویسد: « شیخ مفید، اشعری را از متکلمین بر مذهب ابن کلّاب برمی شمارد» و به هیچ کتاب و مرجعی ارجاع نمی دهد. این درحالی است که چنین مطلبی در متن مرحوم مفید یافت نشد، بلکه آن چه در چاپ [[اوائل المقالات]] یافت می شود، حاشیه ای از [[شیخ الاسلام زنجانی]] است که پیرامون جمله شیخ مفید در قول هجدهم که نوشته است: «مردی از [[بصره]] که معروف به اشعری بود، قولی را احداث کرد که مخالف الفاظ همه موحّدین بود. » می نویسد: «از وقتی که [[معتزله]]، نفی کردند که برای خدا صفاتی غیر از ذات او باشد، در مقابل ایشان جماعتی از اهل اثر و حدیث در اثبات صفات، مبالغه نمودند و می گفتند این صفات، صفات قدیمه ای است که قائم بالذات است. ایشان از امثال این تعبیرات تجاوز نمی کردند و برخی از ایشان مثل [[عبدالله بن سعید]] (همان [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]]) و قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی|حارث محاسبی]] بر این مطلب استدلال های غیر مضبوط اقامه می کردند. تا آن که اشعری به کمک آن ها آمد و گفتار ایشان را با سخنان خود تأیید کرد چرا که وی طریقه [[معتزله]] را می شناخت. » <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref>
+مرحوم [[آیت الله سید مهدی روحانی]] در دست نوشته های خود می نویسد: « شیخ مفید، اشعری را از متکلمین بر مذهب ابن کلّاب برمی شمارد» و به هیچ کتاب و مرجعی ارجاع نمی دهد. این درحالی است که چنین مطلبی در متن مرحوم مفید یافت نشد، بلکه آن چه در چاپ [[اوائل المقالات]] یافت می شود، حاشیه ای از [[شیخ الاسلام زنجانی]] است که پیرامون جمله شیخ مفید در قول هجدهم که نوشته است: «مردی از [[بصره]] که معروف به اشعری بود، قولی را احداث کرد که مخالف الفاظ همه موحّدین بود. » می نویسد: «از وقتی که [[معتزله (معتزله)|معتزله]]، نفی کردند که برای خدا صفاتی غیر از ذات او باشد، در مقابل ایشان جماعتی از اهل اثر و حدیث در اثبات صفات، مبالغه نمودند و می گفتند این صفات، صفات قدیمه ای است که قائم بالذات است. ایشان از امثال این تعبیرات تجاوز نمی کردند و برخی از ایشان مثل عبدالله بن سعید (همان |ابن کلّاب) و [[قلانسی]] و [[حارث بن اسد محاسبی|حارث محاسبی]] بر این مطلب استدلال های غیر مضبوط اقامه می کردند. تا آن که اشعری به کمک آن ها آمد و گفتار ایشان را با سخنان خود تأیید کرد چرا که وی طریقه معتزله را می شناخت. » <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref>
-علیرغم نزدیکی مذهب [[کلابیه]] با عقاید اشعری، پس از انتشار [[اشعریه]]، باز هم [[کلّابیه]] باقی بوده اند، چنانکه شیخ [[عبدالجلیل رازی]] در نیمه دوم قرن ششم هجری قمری می گوید: «آن گه بلاد [[آذربایجان]]، [[بدر]]، [[روم]] و [[همدان]] و [[اصفهان]] و [[ساوه]] و [[قزوین]] و مانند آن همه [[شافعی]] مذهب باشند. بهری [عده ای] مشبهی، بهری اشعری، بهری کلّابی، بهری [[حنبلی]] ». <ref> [[النقض]]، [[عبدالجلیل رازی]]، ص459</ref>
+علیرغم نزدیکی مذهب کلابیه با عقاید اشعری، پس از انتشار [[اشعریه]]، باز هم کلّابیه باقی بوده اند، چنانکه شیخ [[عبدالجلیل رازی]] در نیمه دوم قرن ششم هجری قمری می گوید: «آن گه بلاد [[آذربایجان]]، [[بدر]]، [[روم]] و [[همدان]] و [[اصفهان]] و [[ساوه]] و [[قزوین]] و مانند آن همه [[شافعی]] مذهب باشند. بهری [عده ای] مشبهی، بهری اشعری، بهری کلّابی، بهری [[حنبلی]] ». <ref> [[النقض]]، [[عبدالجلیل رازی]]، ص459</ref>
-نکته حایز اهمیت آن است که [[عبدالقاهر بغدادی]] ـ که از تابعین اشعری است ـ برای این که در امامت اشعری خللی وارد نشود، در کتاب خود، [[الفرق بین الفرق]] و به تبع او [[شهفور اسفراینی]] در [[التبصیر فی الدین]] اصلاً نامی از [[کلابیه]] به میان نیاورده و از سابقه و تأثیر آن ها در مذهب [[اشعریه]] سخنی نمی گوید.
+نکته حایز اهمیت آن است که [[عبدالقاهر بغدادی]] ـ که از تابعین اشعری است ـ برای این که در امامت اشعری خللی وارد نشود، در کتاب خود، [[الفرق بین الفرق]] و به تبع او [[شهفور اسفراینی]] در [[التبصیر فی الدین]] اصلاً نامی از کلابیه به میان نیاورده و از سابقه و تأثیر آن ها در مذهب اشعریه سخنی نمی گوید.
-[[ابن ندیم]] ضمن این که [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] را از [[نابته حشویه]] به شمار آورده می گوید: «از زمره عقاید [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] این بود که می گفت کلام الله، خدا است، وی این عقیده را از یک نفر نصرانی به نام فثیون گرفته است. [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] با عباد بن سلیمان مناظراتی داشته است و عباد بن سلیمان معتقد بوده که [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]]، به واسطه این قول، نصرانی شده است». <ref> [[الفهرست ابن ندیم|الفهرست]]، [[ابن ندیم]]، ص230</ref>
+[[ابن ندیم]] ضمن این که ابن کلّاب را از [[نابته حشویه]] به شمار آورده می گوید: «از زمره عقاید ابن کلّاب این بود که می گفت کلام الله، خدا است، وی این عقیده را از یک نفر نصرانی به نام فثیون گرفته است. ابن کلّاب با [[عباد بن سلیمان]] مناظراتی داشته است و عباد بن سلیمان معتقد بوده که ابن کلّاب، به واسطه این قول، نصرانی شده است». <ref> [[الفهرست ابن ندیم|الفهرست]]، [[ابن ندیم]]، ص230</ref>
-[[ابن حجر عسقلانی]] می نویسد: «حاکم نیشابوری در تاریخ خویش از ابن خزیمه نقل می کند: سخن [[ابن ندیم]] مبنی بر این که، [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] از [[نابته حشویه]] می باشد، به این معنی است که وی رویه سلف در ترک تأویل آیات و احادیثی که در مورد صفات خداوندی وارد شده، را صحیح می شمرده است. همان رویه ای که پیروان آن، [[مفوّضه]] نامیده می شده اند و [[ابوالحسن اشعری]] در کتـاب ابانه <ref> [[الابانة عن اصول الدیانة]]، [[ابوالحسن اشعری]] </ref> بر همـان مسیـر مشی کـرده است». حاکم هم چنین اضافه می کند: « [[ابن خزیمه]] بر مذهب [[کلابیه]] عیب می گرفت و [[احمد بن حنبل]] سخت ترین مردم بر [[عبدالله بن سعید]] ـ ابن کلاب ـ و اصحابش بود». <ref> [[لسان المیزان]]، [[ابن حجر عسقلانی]]، ج4، ص25</ref>
+[[ابن حجر عسقلانی]] می نویسد: «حاکم نیشابوری در تاریخ خویش از [[ابن خزیمه]] نقل می کند: سخن [[ابن ندیم]] مبنی بر این که، ابن کلّاب از نابته حشویه می باشد، به این معنی است که وی رویه سلف در ترک تأویل آیات و احادیثی که در مورد صفات خداوندی وارد شده، را صحیح می شمرده است. همان رویه ای که پیروان آن، [[مفوّضه]] نامیده می شده اند و اشعری در کتـاب [[ابانه]] <ref> [[الابانة عن اصول الدیانة]]، [[ابوالحسن اشعری]] </ref> بر همـان مسیـر مشی کـرده است». حاکم هم چنین اضافه می کند: « ابن خزیمه بر مذهب کلابیه عیب می گرفت و احمد بن حنبل سخت ترین مردم بر عبدالله بن سعید ـ ابن کلاب ـ و اصحابش بود». <ref> [[لسان المیزان]]، [[ابن حجر عسقلانی]]، ج4، ص25</ref>
-[[محمد شهرستانی]] در الملل و النحل می نویسد: «سلف، متعرض تأویل نشده و تشبیه را هدف خود قرار ندادند. از جمله ایشان: [[مالک بن انس]] است که می گفت: [در توضیح آیه الرحمن علی العرش استوی] استواء معلوم و کیفیت آن مجهول و ایمان به آن واجب و سؤال از آن بدعت است. و هم چنین از جمله ایشان: [[احمد بن حنبل]]، [[سفیان ثوری]]، [[داوود بن علی بن خلف ظاهری|داوود بن علی]] الاصفهانی هستند. تا آن که زمان به دوره [[عبدالله بن سعید]] کلّابی و ابی العباس قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی]] می رسد. ایشان از جمله سلف بوده اند ولی به علم کلام پرداختند و عقاید سلف را به وسیله حجت های صحیح کلامی و براهین اصولی تأیید کردند. . . تا آن که بین [[ابوالحسن اشعری]] و استادش مناظره واقع شد. . . » <ref> [[الملل و النحل]]، [[محمد شهرستانی]]، ج1، ص85</ref>
+[[محمد شهرستانی]] در [[الملل و النحل]] می نویسد: «سلف، متعرض تأویل نشده و تشبیه را هدف خود قرار ندادند. از جمله ایشان: [[مالک بن انس]] است که می گفت: [در توضیح آیه الرحمن علی العرش استوی] استواء معلوم و کیفیت آن مجهول و ایمان به آن واجب و سؤال از آن بدعت است. و هم چنین از جمله ایشان: احمد بن حنبل، [[سفیان ثوری]]، [[داوود بن علی بن خلف ظاهری|داوود بن علی]] الاصفهانی هستند. تا آن که زمان به دوره عبدالله بن سعید کلّابی و ابی العباس قلانسی و حارث بن اسد محاسبی می رسد. ایشان از جمله سلف بوده اند ولی به علم کلام پرداختند و عقاید سلف را به وسیله حجت های صحیح کلامی و براهین اصولی تأیید کردند. . . تا آن که بین ابوالحسن اشعری و استادش مناظره واقع شد. . . » <ref> [[الملل و النحل]]، [[محمد شهرستانی]]، ج1، ص85</ref>
 [[محمد بن احمد ذهبی]] وفات او را پس از سال 240 هجری قمری ضبط کرده است.
-[[ابوالحسن اشعری]] در [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، ضمن بیان عقاید [[عبدالله بن سعید|عبدالله بن کلّاب]]، از عنوان [[کلّابیه]] استفاده نکرده است. <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref> بلکه ایشان را اصحاب عبدالله بن سعید قطّان نامیده و می نویسد: «ایشان به اکثر آنچه [[اهل سنت]] می گویند، قائل می باشند. » <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص350</ref>
+آیت الله سید مهدی روحانی در ضمن مراجع خویش از [[اللباب فی تهذیب الانساب]] یاد کرده است درحالی که در این کتاب سخنی از ابن کلّاب و کلابیه نرفته است.
-−
-[[آیت الله سید مهدی روحانی]] در ضمن مراجع خویش از [[اللباب فی تهذیب الانساب]] یاد کرده است درحالی که در این کتاب سخنی از [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] و [[کلابیه]] نرفته است.
 == پانویس ==

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 اشعری، خود در ابتدا از کلّابیه به شمار می رفته و بعدها توسط شاگردانش در مباحث کلامی و امور اعتقادی، به عنوان امام مطرح می شود. به همین جهت [[شیخ مفید]]، اشعری را از متکلمینی که بر مذهب ابن کلّاب مشی می کرده اند، به حساب آورده <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref> و [[احمد بن علی مقریزی]] نیز می نویسد: «اشعری مذهب اعتزال را ترک کرده و در مسائل صفات و قدر و حسن و قبح عقلی و قول به فاعل مختار راه ابن کلّاب را پیمود و بر قواعد او مطالب را ترتیب داد». <ref> [[المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار]]، [[احمد بن علی مقریزی]]، ج2، ص358</ref>
-مرحوم [[آیت الله سید مهدی روحانی]] در دست نوشته های خود می نویسد: « شیخ مفید، اشعری را از متکلمین بر مذهب ابن کلّاب برمی شمارد» و به هیچ کتاب و مرجعی ارجاع نمی دهد. این درحالی است که چنین مطلبی در متن مرحوم مفید یافت نشد، بلکه آن چه در چاپ [[اوائل المقالات]] یافت می شود، حاشیه ای از [[شیخ الاسلام زنجانی]] است که پیرامون جمله شیخ مفید در قول هجدهم که نوشته است: «مردی از [[بصره]] که معروف به اشعری بود، قولی را احداث کرد که مخالف الفاظ همه [[موحّدین]] بود. » می نویسد: «از وقتی که [[معتزله]]، نفی کردند که برای خدا صفاتی غیر از ذات او باشد، در مقابل ایشان جماعتی از اهل اثر و حدیث در اثبات صفات، مبالغه نمودند و می گفتند این صفات، صفات قدیمه ای است که قائم بالذات است. ایشان از امثال این تعبیرات تجاوز نمی کردند و برخی از ایشان مثل [[عبدالله بن سعید]] (همان [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]]) و قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی|حارث محاسبی]] بر این مطلب استدلال های غیر مضبوط اقامه می کردند. تا آن که اشعری به کمک آن ها آمد و گفتار ایشان را با سخنان خود تأیید کرد چرا که وی طریقه [[معتزله]] را می شناخت. » <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref>
+مرحوم [[آیت الله سید مهدی روحانی]] در دست نوشته های خود می نویسد: « شیخ مفید، اشعری را از متکلمین بر مذهب ابن کلّاب برمی شمارد» و به هیچ کتاب و مرجعی ارجاع نمی دهد. این درحالی است که چنین مطلبی در متن مرحوم مفید یافت نشد، بلکه آن چه در چاپ [[اوائل المقالات]] یافت می شود، حاشیه ای از [[شیخ الاسلام زنجانی]] است که پیرامون جمله شیخ مفید در قول هجدهم که نوشته است: «مردی از [[بصره]] که معروف به اشعری بود، قولی را احداث کرد که مخالف الفاظ همه موحّدین بود. » می نویسد: «از وقتی که [[معتزله]]، نفی کردند که برای خدا صفاتی غیر از ذات او باشد، در مقابل ایشان جماعتی از اهل اثر و حدیث در اثبات صفات، مبالغه نمودند و می گفتند این صفات، صفات قدیمه ای است که قائم بالذات است. ایشان از امثال این تعبیرات تجاوز نمی کردند و برخی از ایشان مثل [[عبدالله بن سعید]] (همان [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]]) و قلانسی و [[حارث بن اسد محاسبی|حارث محاسبی]] بر این مطلب استدلال های غیر مضبوط اقامه می کردند. تا آن که اشعری به کمک آن ها آمد و گفتار ایشان را با سخنان خود تأیید کرد چرا که وی طریقه [[معتزله]] را می شناخت. » <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref>
 علیرغم نزدیکی مذهب [[کلابیه]] با عقاید اشعری، پس از انتشار [[اشعریه]]، باز هم [[کلّابیه]] باقی بوده اند، چنانکه شیخ [[عبدالجلیل رازی]] در نیمه دوم قرن ششم هجری قمری می گوید: «آن گه بلاد [[آذربایجان]]، [[بدر]]، [[روم]] و [[همدان]] و [[اصفهان]] و [[ساوه]] و [[قزوین]] و مانند آن همه [[شافعی]] مذهب باشند. بهری [عده ای] مشبهی، بهری اشعری، بهری کلّابی، بهری [[حنبلی]] ». <ref> [[النقض]]، [[عبدالجلیل رازی]]، ص459</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-ایشان منسوب به [[عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان]] بصری می باشند. <ref> [[بیان الادیان]]، [[ابوالقاسم بلخی]]، ص86 / [[تبصرة العوام]]، [[مرتضی رازی]]، ص108 / [[مفاتیح العلوم]]، [[محمد بن احمد خوارزمی]]، ص47 / [[المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل]]، [[احمد بن یحیی بن مرتضی]]، ص108</ref>
+ایشان منسوب به [[عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان بصری]] می باشند. <ref> [[بیان الادیان]]، [[ابوالقاسم بلخی]]، ص86 / [[تبصرة العوام]]، [[مرتضی رازی]]، ص108 / [[مفاتیح العلوم]]، [[محمد بن احمد خوارزمی]]، ص47 / [[المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل]]، [[احمد بن یحیی بن مرتضی]]، ص108</ref>
-این شخص از متکلمین [[اهل سنت]] در عصر [[مأمون عباسی]] بوده وی در عقاید خویش به طور کامل از [[احمد بن حنبل]] امام حقیقی [[اهل سنت]]، تبعیت نکرده است. [[ابوالحسن اشعری]] او را از [[اهل اثبات]] به حساب آورده <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref>، به این معنی که خدا را به وسیله علم، عالم و به وسیله قدرت، قادر می دانسته است. [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] در بیشتر امور، با [[اهل سنت]] هم عقیده بوده و بنابراین می توان او را سلف [[اشاعره]] به حساب آورد.
+این شخص از متکلمین [[اهل سنت]] در عصر [[مأمون عباسی]] بوده وی در عقاید خویش به طور کامل از [[احمد بن حنبل]] امام حقیقی اهل سنت، تبعیت نکرده است. [[ابوالحسن اشعری]] او را از [[اهل اثبات]] به حساب آورده <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref>، به این معنی که خدا را به وسیله علم، عالم و به وسیله قدرت، قادر می دانسته است. [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] در بیشتر امور، با اهل سنت هم عقیده بوده و بنابراین می توان او را سلف [[اشاعره]] به حساب آورد.
 اشعری، خود در ابتدا از [[کلّابیه]] به شمار می رفته و بعدها توسط شاگردانش در مباحث کلامی و امور اعتقادی، به عنوان امام مطرح می شود. به همین جهت [[شیخ مفید]]، اشعری را از متکلمینی که بر مذهب [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] مشی می کرده اند، به حساب آورده <ref> [[اوائل المقالات]]، [[شیخ مفید]]، ص154</ref> و [[احمد بن علی مقریزی]] نیز می نویسد: «اشعری مذهب اعتزال را ترک کرده و در مسائل صفات و قدر و حسن و قبح عقلی و قول به فاعل مختار راه [[عبدالله بن سعید|ابن کلّاب]] را پیمود و بر قواعد او مطالب را ترتیب داد». <ref> [[المواعظ و الاعتبار بذکر الخطط و الآثار]]، [[احمد بن علی مقریزی]]، ج2، ص358</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۰۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	ایشان منسوب به عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان بصری می باشند. <ref> [[بیان الادیان]]، [[ابوالقاسم بلخی]]، ص86 / [[تبصرة العوام]]، [[مرتضی رازی]]، ص108 / [[مفاتیح العلوم]]، [[محمد بن احمد خوارزمی]]، ص47 / [[المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل]]، [[احمد بن یحیی بن مرتضی]]، ص108</ref>	+	ایشان منسوب به [[عبدالله بن محمد بن سعید بن کُلّاب قطّان]] بصری می باشند. <ref> [[بیان الادیان]]، [[ابوالقاسم بلخی]]، ص86 / [[تبصرة العوام]]، [[مرتضی رازی]]، ص108 / [[مفاتیح العلوم]]، [[محمد بن احمد خوارزمی]]، ص47 / [[المنیة و الامل فی شرح الملل و النحل]]، [[احمد بن یحیی بن مرتضی]]، ص108</ref>

	این شخص از متکلمین [[اهل سنت]] در عصر [[مأمون عباسی]] بوده وی در عقاید خویش به طور کامل از [[احمد بن حنبل]] امام حقیقی [[اهل سنت]]، تبعیت نکرده است. [[ابوالحسن اشعری]] او را از [[اهل اثبات]] به حساب آورده <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref>، به این معنی که خدا را به وسیله علم، عالم و به وسیله قدرت، قادر می دانسته است. [[عبدالله بن سعید\|ابن کلّاب]] در بیشتر امور، با [[اهل سنت]] هم عقیده بوده و بنابراین می توان او را سلف [[اشاعره]] به حساب آورد.		این شخص از متکلمین [[اهل سنت]] در عصر [[مأمون عباسی]] بوده وی در عقاید خویش به طور کامل از [[احمد بن حنبل]] امام حقیقی [[اهل سنت]]، تبعیت نکرده است. [[ابوالحسن اشعری]] او را از [[اهل اثبات]] به حساب آورده <ref> [[مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین]]، [[ابوالحسن اشعری]]، ج1، ص249</ref>، به این معنی که خدا را به وسیله علم، عالم و به وسیله قدرت، قادر می دانسته است. [[عبدالله بن سعید\|ابن کلّاب]] در بیشتر امور، با [[اهل سنت]] هم عقیده بوده و بنابراین می توان او را سلف [[اشاعره]] به حساب آورد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۲۵
(بدون تفاوت)