موصل - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۷

2015-12-18T11:47:07Z

Mohamad ir22: «موصل» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

2015-01-07T11:09:41Z

«موصل» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

Mohamad ir22: صفحه‌ای تازه حاوی «{{coord|36|02|0|N|43|07|0|E|display=title}} {{جعبه شهر عراق |نام‌رسمی= موصل |عرض‌جغرافیایی = ۳۶٫۲...» ایجاد کرد

2015-01-07T11:09:29Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{coord|36|02|0|N|43|07|0|E|display=title}} {{جعبه شهر عراق |نام‌رسمی= موصل |عرض‌جغرافیایی = ۳۶٫۲...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{coord|36|02|0|N|43|07|0|E|display=title}}
{{جعبه شهر عراق
|نام‌رسمی= موصل
|عرض‌جغرافیایی = ۳۶٫۲۲۰
|طول‌جغرافیایی = ۴۳٫۰۷۰
|تصویر= Tigris river Mosul.jpg
|اندازه‌تصویر= 250
|برچسب‌تصویر= رود [[دجله]] و پلی در موصل
|استان= نینوا
|شهرستان=
|نام‌محلی=
|نام‌های‌قدیمی= خلوان و بوذاردشیر
|سال‌شهرشدن=
|جمعیت = ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ نفر (۲۰۰۸)
|رشدجمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان= ([[زبان عربی|عربی]] و [[زبان کردی|کردی]] و [[زبان آشوری|آشوری]] و [[زبان ترکی آذربایجانی|آذربایجانی]])
|مذهب=
|مساحت=
|ارتفاع=
|میانگین‌دما=
|میانگین‌بارش‌سالانه=
|شمارروزهای‌یخبندان=
|شهردار=
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وب‌گاه=
|جمله‌خوشامد=
|پانویس=
}}

'''موصل''' {{به کردی|مووسڵ}}{{به عربی|الموصل}}{{به آشوری|ܢܝܢܘܐ تلفظ: Nîněwâ}}{{به ترکی|Musul}} شهری در شمال کشور [[عراق]] و مرکز اداری [[استان نینوا]] است. موصل سومین شهر بزرگ عراق پس از بصره است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://khabaronline.ir/(X(1)S(bsiibb3oc3wx3idtatts3ocx))/detail/312471/World/middle-east|عنوان=دولت عراق فرودگاه موصل را تعطیل کرد | ناشر =خبرآنلاین |تاریخ =۱۹ شهریور ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ شهریور ۱۳۹۲}}</ref><ref group="پ">اولین شهر بزرگ بغداد است</ref> [[دانشگاه موصل]] در این شهر قرار دارد.

== جغرافیا ==
رود [[دجله]] از میان موصل می‌گذرد و پنج پل دو قسمت شهر را به هم پیوند می‌دهند. این شهر در ۳۹۶ کیلومتری شمال غربی [[بغداد]] قرار دارد.

== تاریخچه ==
موصل در آغاز '''خلوان''' و در دوران [[ساسانیان]] '''بوذاردشیر''' نام داشت. نام بوذاردشیر منسوب به [[اردشیر بابکان]] -بنیادگذار دودمان ساسانی- بود. [[مسیحیت]] از سدهٔ دوم میلادی در این منطقه حضور داشته است.

در سال ۳۳۱ پیش از میلاد قوای [[هخامنشیان]] به وسیله [[اسکندر مقدونی]] در [[جنگ گوگمل]] در شرق موصل امروزی شکست سنگینی متحمل می‌شوند.<ref>[http://www.iranicaonline.org/pages/chronology-1 CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1] ''iranicaonline.org''</ref>

== مردم شناسی ==
در طول قرن بیستم موصل یادآور زندگی اقوام و مذاهب گوناگون در کنار یکدیگر بوده است.پیش از پروژه عرب سازی موصل توسط صدام و حزب بعث موصل برای قرن‌ها شهری عمدتا کردنشین به حساب می آمد.<ref>https://books.google.com/books?id=CG_aAAAAMAAJ&q=Mosul+kurd+mainly&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=ApCcVJv3GqTesASqmIK4BA&ved=0CCcQ6AEwAjge</ref>
<ref>https://books.google.com/books?id=YHUbBQAAQBAJ&pg=PA59&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CDMQ6AEwBA#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false</ref>
<ref>https://books.google.com/books?id=sl4PIeyWriUC&pg=PA18&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CC8Q6AEwAw#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false</ref>
<ref>https://books.google.com/books?id=izQFFkIF6mMC&pg=PA14&dq=Mosul+kurd+mainly&hl=en&sa=X&ei=H4icVM3jLYTOaOT3geAI&ved=0CCoQ6AEwAg#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false</ref>
<ref>[https://www.strategypage.com/qnd/iraq/20140611.aspx Iraq: Who Will Have Mosul]</ref>
<ref>https://books.google.com/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA380&lpg=PA380&dq=Mosul+kurd+mainly&source=bl&ots=u_QrIvhut8&sig=RurLtTmqUFWrA2q9xq_r2ATCMow&hl=en&sa=X&ei=8oacVNfpNY_Var6lgegE&ved=0CEsQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Mosul%20kurd%20mainly&f=false</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/393855/Mosul دانشنامه بریتانیکا]</ref><ref name=autogenerated1>[http://i-cias.com/e.o/mosul.htm Mosul - LookLex Encyclopaedia]</ref>ولی در این اواخر مردم [[عرب]] سنی عمده جمعیت مناطق شهری از جمله شهر موصل را شامل میشدند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://books.google.com/books?id=VZCoAgAAQBAJ&pg=PA31&dq=mosul+mainly+arab&hl=en&sa=X&ei=TY6cVJ-0E8P9UpGAg6gL&ved=0CB8Q6AEwAA#v=onepage&q=mosul%20mainly%20arab&f=false|عنوان= Modern Turkey: People, State and Foreign Policy in a Globalised World| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref> <ref>[http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-Mosul.html Mosul| Encyclopedia.com: Facts, Pictures, Information]. Encyclopedia.com. Retrieved on 2011-07-02.</ref> <ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= https://books.google.com/books?id=3_fRlEZoaioC&pg=PA210&lpg=PA210&dq=city+mosul+mainly+arab&source=bl&ots=h6k3siYpKA&sig=rL3howbzTi0TFmLd6U93o41_VuI&hl=en&sa=X&ei=B5ucVMjTEI7naP2XgeAC&ved=0CFkQ6AEwCQ#v=onepage&q=city%20mosul%20mainly%20arab&f=false|عنوان= Messages to the World: The Statements of Osama Bin Laden| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://books.google.com/books?id=Za4_BAAAQBAJ&pg=PA149&lpg=PA149&dq=city+mosul+mainly+arab&source=bl&ots=t288qzOZKt&sig=QqVUFYswvxl6wxwDW24tUEKkM4k&hl=en&sa=X&ei=EZycVNXmK8GvUZalgJgN&ved=0CDQQ6AEwBTgK#v=onepage&q=city%20mosul%20mainly%20arab&f=false |عنوان= Iraq after America: Strongmen, Sectarians, Resistance| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref>مانند مناطق کناره رود دجله و در داخل شهر موصل.در امتداد رود دجله و دورتر به سوی شمال و مناطق روستایی ، هزاران نفر [[آشوری]] ، [[کردهای عراق|کرد]] ، [[ترکمن‌های عراق|ترکمن]] و [[ارامنه عراق|ارمنی]] و [[شبک]] زندگی می‌کردند.

برنامه عربسازی که در دوران [[صدام]] و با نیروی [[حزب بعث]] انجام می‌شد ، باعث شد تا برخی از این اقلیت‌ها از مناطق شهری موصل خارج شده و به نزدکی مرزهای [[اقلیم کردستان]] بروند.با اشغال موصل توسط داعش ، تنها عربهای سنی در شهر باقی ماندند و جمعیت این شهر از ۱٫۵ میلیون تن به یک میلیون تن کاهش یافت.

== سیطره کامل داعش بر شهر موصل (۱۳۹۳) ==
[[پرونده:Monare alhodaba.jpg|100px|بندانگشتی|چپ|مناره الحدباء که ۹۰۰ سال پیش در موصل ساخته شده وقدیمی ترین منارهٔ عراق است. این اثر چندی پیش به دست گروهک تروریستی [[داعش]] (خلافت) منهدم شد.]]
افراد مسلح داعش از صبح و از سمت راست استان نینوا حمله‌ور شدند و ساختمان استانداری و ساختمانهای دولتی مجاور را تحت کنترل خود درآوردند. استان نینوا (۵۰۴ کیلومتری شمال پایتخت عراق) است. داعشی‌ها همچنین بر فرودگاه موصل در شمال این شهر سیطره پیدا کردند و این افراد سپس به سمت چپ موصل پیشروی کردند<ref>http://www.seratnews.ir/fa/news/181239/شهر-موصل-بطور-کامل-سقوط-کرد</ref><ref>[http://fararu.com/fa/news/193644/موصل-سقوط-کرد موصل سقوط کرد]</ref>.

اطلاعات به دست آمده حاکی از فرار سیاستمداران و نیروهای امنیتی از موصل است<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>
. مسؤول رسانه‌ای حزب دموکرات کردستان در استان نینوا با اشاره به کنترل عناصر داعش بر اکثر مناطق شهر موصل اعلام کرد که به دلیل حملات تروریستی داعش در این شهر، مقر این حزب و حزب اتحادیه میهنی کردستان به طور کامل تخلیه شده است<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>
<ref>[http://fararu.com/fa/news/193644/موصل-سقوط-کرد موصل سقوط کرد]</ref>.
در همین حال اخباری از حرکت داعش به سمت استان صلاح الدین منتشر شد، برخی گزارش‌های حاکی از ان است که داعش توانست، کنترل دو روستا در تکریت را به دست بگیرد<ref>[http://fararu.com/fa/news/193644/موصل-سقوط-کرد موصل سقوط کرد]</ref>
. این درگیری‌ها به کشته شدن شماری از شهروندان، و آوارگی و مهاجرت ساکنان این استان منجر شد.<ref>http://fa.alalam.ir/news/1601347</ref>

شمار قابل توجهی از ساکنان شهر موصل در پی هجوم عناصر داعش از این شهر گریختند.<ref>http://www.tabnak.ir/fa/news/407169/داعش-ساکنان-موصل-را-آواره-کرد</ref>

عناصر داعش صدها محکوم را نیز از زندان‌های شهر موصل فراری دادند<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>.

خبرگزاری‌ها از سقوط شهر استراتژیک موصل و تسلط کامل گروه [[داعش]] بر آن خبر دادند. پس از مدت‌ها درگیری ارتش عراق توانسته بود در زمستان سال گذشته با کمک عشایر و نیروهای مردمی شهر رمادی و فلوجه را از کنترل نیروهای داعش خارج سازد<ref>[http://fararu.com/fa/news/193644/موصل-سقوط-کرد موصل سقوط کرد]</ref>.

استاندار نینوا، در ارتباط تلفنی با شبکه تلویزیونی العربیه درباره اینکه گروه‌های مسلح چگونه توانستند کنترل نینوا را در دست بگیرند، گفت: چند ساعت پیش‌از اینکه افراد مسلح کنترل موصل را در دست بگیرند با فرماندهان ارشد ارتش عراق در منطقه دیدار کردم. به نظر می‌رسید که آنها کاملا به توان خود اطمینان دارند اما ساعاتی بعد با شنیدن خبر فرار جمعی نیروهای ارتش عراق از مواضع خود در موصل، غافلگیر شدیم<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>
.

استاندار نینوا درباره نحوه تعامل با اوضاع کنونی گفت: در حال حاضر نمی‌توانم درباره سناریوهای آینده صحبت کنم. باید اوضاع را در داخل بازبینی کنیم. دیشب، وزیر کشور و مدیر دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح با من تماس گرفتند و از من خواستند از منطقه کردستان کمک بگیرم اما دیروقت بود و کردستان عراق نیز به موافقت نوری مالکی نیاز دارد<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>
.

«سعید مموزینی» خاطرنشان کرد: نیروهای پیشمرگه در مناطق کرد نشین استان نینوا برای مقابله با هرگونه وضعیت فوق‌العاده، در حالت آماده باش کامل هستند<ref>[http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1526128514448201625 سیطره کامل داعش بر شهر موصل]</ref>.
== اماکن دیدینی ==
* کاخ موصل
* مسجد اموی
* مسجد صلاح‌الدین
* مسجد مجاهدی
* مسجد [[جرجیس]]
* مشهد عبدالقاسم
* کاخ باش‌تپه
* قره‌سرای
* مناره الحدباء: که به علت انحنای آن به این نام خوانده می‌شود.
{{پاک‌کن}}
== جستارهای وابسته ==
{{ویکی‌انبار-رده|Mosul}}
{{ویکی‌سفر}}
* [[سامرا]]

== پانویس‌ها ==
{{پانویس|گروه=پ|۲|اندازه=ریز}}

== منابع ==
{{چپ‌چین}}
* Munier, G. , Northampton,Iraq: ''An Illustrated History and Guide'', Massachusettes: 2004.
{{پایان چپ‌چین}}
* داده‌هایی در [http://www.atlastours.net/iraq/mosul.html اطلس‌تورز]
{{پانویس|۲}}

[[رده:موصل]]
[[رده:آشور]]
[[رده:شهرهای باستانی]]
[[رده:شهرهای عراق]]
[[رده:مراکز شهرستان‌های عراق]]
[[رده:مناطق مسکونی در استان نینوا]]
[[رده:هلال حاصل‌خیز]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''موصل''' {{به کردی|مووسڵ}}{{به عربی|الموصل}}{{به آشوری|ܢܝܢܘܐ تلفظ: Nîněwâ}}{{به ترکی|Musul}} شهری در شمال کشور [[عراق]] و مرکز اداری [[استان نینوا]] است. موصل سومین شهر بزرگ عراق پس از بصره است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://khabaronline.ir/(X(1)S(bsiibb3oc3wx3idtatts3ocx))/detail/312471/World/middle-east|عنوان=دولت عراق فرودگاه موصل را تعطیل کرد | ناشر =خبرآنلاین |تاریخ =۱۹ شهریور ۱۳۹۲ |تاریخ بازبینی=۱۹ شهریور ۱۳۹۲}}</ref><ref group="پ">اولین شهر بزرگ بغداد است</ref> [[دانشگاه موصل]] در این شهر قرار دارد.
@@ سطر ۵۰: / سطر ۱۹: @@
 برنامه عربسازی که در دوران [[صدام]] و با نیروی [[حزب بعث]] انجام می‌شد ، باعث شد تا برخی از این اقلیت‌ها از مناطق شهری موصل خارج شده و به نزدکی مرزهای [[اقلیم کردستان]] بروند.با اشغال موصل توسط داعش ، تنها عربهای سنی در شهر باقی ماندند و جمعیت این شهر از ۱٫۵ میلیون تن به یک میلیون تن کاهش یافت.
 == اماکن دیدینی ==
 * کاخ موصل
@@ سطر ۸۳: / سطر ۲۹: @@
 * قره‌سرای
 * مناره الحدباء: که به علت انحنای آن به این نام خوانده می‌شود.
-{{پاک‌کن}}
-== جستارهای وابسته ==
-{{ویکی‌انبار-رده|Mosul}}
-{{ویکی‌سفر}}
-* [[سامرا]]
 == پانویس‌ها ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۰۹
(بدون تفاوت)