http://www.wikiferaq.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B1%D9%88مرو - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-27T13:29:07Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.24.1http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D9%88&diff=14531&oldid=prevAdmin در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۰۳2015-12-18T12:03:18Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{coord|37|39|46|N|62|11|33|E|region:TM_type:city_source:enwiki|display=title}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه شهر ترکمنستان</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|نامرسمی= مرو</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عرضجغرافیایی =37.6000</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|طولجغرافیایی =61.8333</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تصویر= Mervturkmenistan.jpg</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|اندازهتصویر= 250</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|برچسبتصویر= </del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|استان=  مرو</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|شهرستان=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ناممحلی=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|نامهایقدیمی=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|سالشهرشدن=  </del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|جمعیت =</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رشدجمعیت=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تراکمجمعیت=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|زبان=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مذهب=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مساحت=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ارتفاع=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|میانگیندما=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|میانگینبارشسالانه=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|شمارروزهاییخبندان=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|شهردار=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رهآورد=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پیششماره=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|وبگاه=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|جملهخوشامد=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پانویس=</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مَرو''' مرکز [[استان مرو]] در [[ترکمنستان]] است و در انتهای جنوبی بیابان [[قره قوم]] و به فاصلهٔ نود مایلی شمال شرقی [[سرخس]] واقع است و از رود [[مرغاب]] (مرورود) مشروب میشود.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مَرو''' مرکز [[استان مرو]] در [[ترکمنستان]] است و در انتهای جنوبی بیابان [[قره قوم]] و به فاصلهٔ نود مایلی شمال شرقی [[سرخس]] واقع است و از رود [[مرغاب]] (مرورود) مشروب میشود.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۶:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما تعرض ترکمانان و حکام اطراف امری عادی شده بود بدین مناسبت ناصرالدین شاه در اواخر سال ۱۲۷۶ ه. ق. حشمتالدوله حمزه میرزا به همراهی میرزا قوامالدوله آشتیانی با چهل هزار سپاهی روانهٔ حدود مرو کرد. اما این لشکر بسبب بیاحتیاطی و اختلافی که بین حشمتالدوله و قوامالدوله بود از ترکمانان شکست خوردند و نزدیک به دو سوم آنان کشته یا اسیر شدند و در این اوان [[روسیه|روسها]] که به حدود شمال [[دریاچه آرال|دریاچهٔ آرال]] و مشرق [[دریای خزر]] رسیده و به تصرف ترکستان شرقی و غربی و درههای [[سیحون]] و [[جیحون]] شروع کرده بودند به نواحی تحت تابعیت ایران نیز دست انداختند، از جمله خیوه را در ۱۲۷۰ و [[تاشکند]] و [[سمرقند]] و [[بخارا]] را در ۱۲۸۱ و ۱۲۸۵ اشغال کردند و با استیلای بر این نواحی به درهٔ آرال [[اترک]] و [[ترکمن صحرا]] نزدیک شدند و در ۱۲۹۸ ه. ق. در گوگتپه ترکمانان تکه را بکلی از پای درآوردند و سرانجام در محرم ۱۲۹۹ ه. ق. خط مرزی کنونی بین دولت ایران و روسیه به موجب معاهدهای مقرر شد.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اما تعرض ترکمانان و حکام اطراف امری عادی شده بود بدین مناسبت ناصرالدین شاه در اواخر سال ۱۲۷۶ ه. ق. حشمتالدوله حمزه میرزا به همراهی میرزا قوامالدوله آشتیانی با چهل هزار سپاهی روانهٔ حدود مرو کرد. اما این لشکر بسبب بیاحتیاطی و اختلافی که بین حشمتالدوله و قوامالدوله بود از ترکمانان شکست خوردند و نزدیک به دو سوم آنان کشته یا اسیر شدند و در این اوان [[روسیه|روسها]] که به حدود شمال [[دریاچه آرال|دریاچهٔ آرال]] و مشرق [[دریای خزر]] رسیده و به تصرف ترکستان شرقی و غربی و درههای [[سیحون]] و [[جیحون]] شروع کرده بودند به نواحی تحت تابعیت ایران نیز دست انداختند، از جمله خیوه را در ۱۲۷۰ و [[تاشکند]] و [[سمرقند]] و [[بخارا]] را در ۱۲۸۱ و ۱۲۸۵ اشغال کردند و با استیلای بر این نواحی به درهٔ آرال [[اترک]] و [[ترکمن صحرا]] نزدیک شدند و در ۱۲۹۸ ه. ق. در گوگتپه ترکمانان تکه را بکلی از پای درآوردند و سرانجام در محرم ۱۲۹۹ ه. ق. خط مرزی کنونی بین دولت ایران و روسیه به موجب معاهدهای مقرر شد.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== جستارهای وابسته ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ترکمنستان]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نبرد مرو]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جنگ مرو]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ویکیانبار-رده|Merv}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ایران باستان، پیرنیا جلد ۲ ص ۲۱۸۸ و ۲۶۵۱</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* ایران باستان، پیرنیا جلد ۲ ص ۲۱۸۸ و ۲۶۵۱</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* غفاریفرد، عباسقلی، ''[[تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه]]''، [[سازمان سمت]]، ۱۳۸۱. (صص ۷۳ تا ۸۶)  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* غفاریفرد، عباسقلی، ''[[تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه]]''، [[سازمان سمت]]، ۱۳۸۱. (صص ۷۳ تا ۸۶)  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاضی احمد منشی قمی]]، ''[[خلاصة التواریخ]]'' (۲ جلد، تاریخ صفویه از شیخ صفی تا اوایل شاه عباس یکم)، به تصحیح احسان اشراقی</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاضی احمد منشی قمی]]، ''[[خلاصة التواریخ]]'' (۲ جلد، تاریخ صفویه از شیخ صفی تا اوایل شاه عباس یکم)، به تصحیح احسان اشراقی</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{پایتختهای ایران}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{شانزده سرزمین آریایینشین در اوستا}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{ساتراپیهای هخامنشیان}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{استانهای ساسانیان}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{خراسان بزرگ}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">{{استانهای ترکمنستان}}</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مرو]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مرو]]</div></td></tr>
</table>Adminhttp://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D9%88&diff=2136&oldid=prevMohamad ir22: Mohamad ir22 صفحهٔ مرو: را به مرو منتقل کرد2015-01-17T05:13:20Z<p>Mohamad ir22 صفحهٔ <a href="/index.php/%D9%85%D8%B1%D9%88:" class="mw-redirect" title="مرو:">مرو:</a> را به <a href="/index.php/%D9%85%D8%B1%D9%88" title="مرو">مرو</a> منتقل کرد</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohamad ir22http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D9%88&diff=204&oldid=prevMohamad ir22: «مرو:» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))2015-01-07T08:29:32Z<p>«<a href="/index.php/%D9%85%D8%B1%D9%88:" class="mw-redirect" title="مرو:">مرو:</a>» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohamad ir22http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D9%88&diff=203&oldid=prevMohamad ir22: صفحهای تازه حاوی «{{coord|37|39|46|N|62|11|33|E|region:TM_type:city_source:enwiki|display=title}} {{جعبه شهر ترکمنستان |نامرسمی= م...» ایجاد کرد2015-01-07T08:29:21Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{coord|37|39|46|N|62|11|33|E|region:TM_type:city_source:enwiki|display=title}} {{جعبه شهر ترکمنستان |نامرسمی= م...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{coord|37|39|46|N|62|11|33|E|region:TM_type:city_source:enwiki|display=title}}<br />
{{جعبه شهر ترکمنستان<br />
|نامرسمی= مرو<br />
|عرضجغرافیایی =37.6000<br />
|طولجغرافیایی =61.8333<br />
|تصویر= Mervturkmenistan.jpg<br />
|اندازهتصویر= 250<br />
|برچسبتصویر= <br />
|استان= مرو<br />
|شهرستان=<br />
|ناممحلی=<br />
|نامهایقدیمی=<br />
|سالشهرشدن= <br />
|جمعیت =<br />
|رشدجمعیت=<br />
|تراکمجمعیت=<br />
|زبان=<br />
|مذهب=<br />
|مساحت=<br />
|ارتفاع=<br />
|میانگیندما=<br />
|میانگینبارشسالانه=<br />
|شمارروزهاییخبندان=<br />
|شهردار=<br />
|رهآورد=<br />
|پیششماره=<br />
|وبگاه=<br />
|جملهخوشامد=<br />
|پانویس=<br />
}}<br />
<br />
'''مَرو''' مرکز [[استان مرو]] در [[ترکمنستان]] است و در انتهای جنوبی بیابان [[قره قوم]] و به فاصلهٔ نود مایلی شمال شرقی [[سرخس]] واقع است و از رود [[مرغاب]] (مرورود) مشروب میشود.<br />
<br />
به ساکنان مرو در فارسی ''مَروَزی'' گفته میشود به معنی «زیَنده در مرو». مردم نواحی شرقی خراسان مرو را به نام مور «Mowr» (بر وزن دور بهمعنی محیط و پیرامون) و باشندگان آن را موری (بر وزن دوری بهمعنی بشقاب) میگویند.<br />
<br />
== پیشینه ==<br />
پیشینهٔ مرو به پیش از میلاد مسیح میرسد. مرو از شهرهای باستانی [[آریایی|آریاییان]] و از مراکز فرهنگی ایران بودهاست. [[داریوش اول]] در [[سنگنبشته بیستون]] مرو را مَرگَوش نامیده و با [[باختر]] اسم برده است. اما جغرافیانویسان قدیم آن را مَرْگیانا نامیده و جداگانه ذکر کردهاند. مرگیان یا مرو از سرزمینهای تابع [[اشکانیان]] بشمار میآمد. <br />
<br />
مرو در دورهٔ [[ساسانیان]] آباد بودهاست و چنانکه در تاریخ ثبت است [[یزدگرد سوم]] آخرین پادشاه ساسانی پس از شکست [[جنگ نهاوند]] (۲۱ هجری/۶۴۲ میلادی) به [[ری]]، [[اصفهان]]، [[کرمان]]، [[بلخ]] و سپس مرو رفت و از شاه [[چین]] و خاقان ترک کمک خواست اما چون از سوءنیت [[ماهوی سوری]] مرزبان مرو نسبت به خود آگاه شد به آسیابانی خسرونام پناه برد و او یزدگرد را به طمع لباس فاخرش کشت (۳۱ ه . ق./۶۵۱ میلادی). <br />
<br />
از آن پس سرزمینهای شرقی ایران یکی پس از دیگری و از جمله مرو بتصرف تازیان مسلمان درآمد و سلسلههای ایرانی یکی پس از دیگری بر این ناحیه حکومت کردند و اهمیت آن همچنان محفوظ بود. <br />
<br />
مرو شایگان یکی از چهار شهر قدیم [[خراسان بزرگ|خراسان]] بود که زمانی پایتخت این استان بوده است سه شهر دیگر خراسان [[نیشابور]] و [[بلخ]] و [[هرات]] بود. شهر مرو بواسطهٔ نزدیکی به [[خوارزم]] و [[ماوراءالنهر]] از یک طرف و اتصال آن به سرخس و نیشابور از طرف دیگر از نظر نظامی و تجاری موقعیتی خاص داشته است بهمین جهت در زمان ساسانیان و در دورهٔ تسلط اعراب تا زمان [[مأمون]] همیشه این شهر پایتخت خراسان بوده است. [[طاهریان]] مرکز خراسان را به نیشابور انتقال دادند. <br />
<br />
[[سامانیان]] پایتخت را به بلخ و [[بخارا]] منتقل کردند ولی در دوران فرمانروائی [[سلجوقیان]] شهر مرو که در مجاورت یورت آنها بوده مرکز امپراتوری بزرگ سلجوقیها گردید. در عهد [[سلطان سنجر]] مرو پایتخت خراسان بود و از معتبرترین شهرهای ایران. آبادی و اعتبار مردم آن تا آنجا بود که زمینداران و دهقانان آن در توانگری با امرا و ملوک اطراف دم همسری میزدند و مانند [[جرجانیه|جرجانیهٔ]] [[خوارزم]] اهل فضل در آنجا گرد میآمدند و در مدارس و کتابخانههای آنجا روزها را به فراگیری دانش میگذراندند. این شهر در ۵۵۰ ه .ق. ده کتابخانهٔ بزرگ عمومی داشت که یکی از آنها دوازده هزار جلد کتاب داشت. مردم مرو ایرانی و زبانشان فارسی بوده است. <br />
<br />
یاقوت که مقارن حملهٔ مغول در مرو بودهاست مینویسد از مرو در ۶۱۶ بیرون رفتم در حالی که در حد اعلای نیکویی بود. این شهر در حملهٔ مغول بکلی ویران شد بدین توضیح که پس از فرار [[سلطان محمد خوارزمشاه]] مجیر الملک حاکم سابق مرو به حفظ مرو در برابر مغول پرداخت و شیخ الاسلام مرو و قاضی سرخس را که قصد تسلیم شدن داشتند کشت و مغول شهر را محاصره کردند. مرو پنج روز مقاومت کرد اما سرانجام تسلیم تولی پسر [[چنگیز]] شد و وی تمام مردم شهر را امر کرد به خارج شهر بروند و خود بر کرسی زرین نشست و سران [[خوارزمشاهیان|خوارزمشاهی]] را دستور داد گردن زدند و مردم را میان لشکریان بخش کرد و مغول همه را از زن و مرد و کودک کشتند و سپس مرو را آتش زد و تربت سنجر را سوخت و قبرها را به طمع دفینه نبش کرد و در این واقعه هفتصد هزار آدمی کشته شدند و هیچ کس از ساکنان آنجا باقی نماندند (۶۱۸ ه . ق.). پیداست که پس از این ویرانی و قتل و سوختن مرو آن رونق و شکوه سابق را نتوانست بیابد خاصه با رونقی که [[هرات]] در دورهٔ [[تیموریان]] و [[صفویان|صفویه]] یافته بود. <br />
<br />
'''[[نبرد مرو]]''' در سال [[۸۸۹]] [[خ.|خورشیدی]] (۹۱۶ قمری) میان سپاه [[ازبک|ازبکان]] به فرماندهی [[شیبک خان]] ازبک (بنیانگذار سلسله [[شیبانیان]] یا ازبکان) با سپاه [[قزلباش]] [[ایران]] به فرماندهی [[شاه اسماعیل یکم]] (بنیانگذار پادشاهی [[صفویان]]) رخ داد. در این جنگ که در نزدیکی [[مرو]] روی داد، سپاه ازبک شکست خورد و شیبک خان کشته شد. در پی این جنگ مرزهای ایران از سوی شمال خاوری به [[رود جیحون]] رسید و [[خراسان]] از دست ازبکان بیرون آمد.<br />
<br />
در اوایل سده دوازدهم/هجدهم، ایرانیها قلمرو خانات خیوه و بخارا را به خاک خود مُنضم ساختند؛ اما خانات بخارا بار دیگر در نیمه دوم همین سده مستقل شدند و مرو را دوباره تصرف و جمعیت آن را به طور کامل به [[بخارا]] منتقل کردند.<ref>[http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3477 دانشنامه جهان اسلام]: [http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3477 سرواژه ترکمنستان].</ref><br />
این ویرانی شهر و انتقال کامل جمعیت آن به بخارا در سالهای ۱۷۸۸ تا ۱۷۸۹ میلادی و توسط شاهمراد روی داد. پس از آن [[سالور|سالورهای]] آمودریا و تقریباً تمامی دوستانشان از طایفه [[ساریک]] ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ آمده و در واحه مرو نشیمن گزیدند.<ref>http://www.turkotek.com/salon_00132/salon.html</ref><br />
<br />
در دورهٔ صفویه و [[افشاریان|افشاریه]] و [[قاجاریه]] گهگاه سرکشان نواحی مخصوصاً [[ازبکان]] و خانهای [[خیوه]]، مرو را مورد تاخت و تاز قرار میدادند چنانکه منباب مثال در ۱۲۷۶ ه .ق. محمدامینخان والی خوارزم به حدود مرو آمده و به تعرض خراسان پرداخته است و فریدون میرزای فرمانفرما او را در سرخس شکست داده و کشته و سر او را به [[تهران]] فرستاده است. چون روز ورود سر او به تهران مصادف با روز عید بود در موقع سلام عام مژدهٔ این فتح را به [[ناصرالدین شاه]] دادند.<br />
<br />
=== [[جنگ مرو (دوره قاجار)]] ===<br />
اما تعرض ترکمانان و حکام اطراف امری عادی شده بود بدین مناسبت ناصرالدین شاه در اواخر سال ۱۲۷۶ ه. ق. حشمتالدوله حمزه میرزا به همراهی میرزا قوامالدوله آشتیانی با چهل هزار سپاهی روانهٔ حدود مرو کرد. اما این لشکر بسبب بیاحتیاطی و اختلافی که بین حشمتالدوله و قوامالدوله بود از ترکمانان شکست خوردند و نزدیک به دو سوم آنان کشته یا اسیر شدند و در این اوان [[روسیه|روسها]] که به حدود شمال [[دریاچه آرال|دریاچهٔ آرال]] و مشرق [[دریای خزر]] رسیده و به تصرف ترکستان شرقی و غربی و درههای [[سیحون]] و [[جیحون]] شروع کرده بودند به نواحی تحت تابعیت ایران نیز دست انداختند، از جمله خیوه را در ۱۲۷۰ و [[تاشکند]] و [[سمرقند]] و [[بخارا]] را در ۱۲۸۱ و ۱۲۸۵ اشغال کردند و با استیلای بر این نواحی به درهٔ آرال [[اترک]] و [[ترکمن صحرا]] نزدیک شدند و در ۱۲۹۸ ه. ق. در گوگتپه ترکمانان تکه را بکلی از پای درآوردند و سرانجام در محرم ۱۲۹۹ ه. ق. خط مرزی کنونی بین دولت ایران و روسیه به موجب معاهدهای مقرر شد.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
* [[ترکمنستان]]<br />
* [[نبرد مرو]]<br />
* [[جنگ مرو]]<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{ویکیانبار-رده|Merv}}<br />
* ایران باستان، پیرنیا جلد ۲ ص ۲۱۸۸ و ۲۶۵۱<br />
* غفاریفرد، عباسقلی، ''[[تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه]]''، [[سازمان سمت]]، ۱۳۸۱. (صص ۷۳ تا ۸۶) <br />
* [[قاضی احمد منشی قمی]]، ''[[خلاصة التواریخ]]'' (۲ جلد، تاریخ صفویه از شیخ صفی تا اوایل شاه عباس یکم)، به تصحیح احسان اشراقی<br />
{{پانویس}}<br />
{{پایتختهای ایران}}<br />
{{شانزده سرزمین آریایینشین در اوستا}}<br />
{{ساتراپیهای هخامنشیان}}<br />
{{استانهای ساسانیان}}<br />
{{خراسان بزرگ}}<br />
{{استانهای ترکمنستان}}<br />
<br />
[[رده:مرو]]<br />
[[رده:آثار تاریخی ترکمنستان]]<br />
[[رده:استان مرو]]<br />
[[رده:باستانشناسی در آسیا]]<br />
[[رده:ساتراپیهای هخامنشیان]]<br />
[[رده:شهرهای آسیای میانه]]<br />
[[رده:شهرهای اشکانیان]]<br />
[[رده:شهرهای ایران قدیم]]<br />
[[رده:شهرهای باستانی]]<br />
[[رده:شهرهای ترکمنستان]]<br />
[[رده:شهرهای راه ابریشم]]<br />
[[رده:شهرهای ساسانیان]]<br />
[[رده:شهرهای یونان باستان]]<br />
[[رده:مکانهای یونان باستان در آسیای مرکزی]]<br />
[[رده:مناطق مسکونی بنیانگذاریشده در سده ۴ (پیش از میلاد)]]<br />
[[رده:مناطق مسکونی در ترکمنستان]]<br />
[[رده:مناطق مسکونی سابق در ترکمنستان]]<br />
[[رده:میراث جهانی یونسکو در ترکمنستان]]</div>Mohamad ir22