http://www.wikiferaq.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86مدائن - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-26T22:28:38Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.24.1http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86&diff=14540&oldid=prevAdmin در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۱۵2015-12-18T12:15:30Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Coord|33|06|N|44|35|E|type:city|display=title}}</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مدائن''' چنانچه تاریخنویسان اسلام یاد کردهاند، از هفت شهر به نامهای معینی که در تلفظ آنها اختلاف وجود دارد، تشکیل میشده. گویا پنج شهر آن در زمان [[یعقوبی]] ([[سده ۳ (قمری)|سده ۳ق]]) وجود داشته که از این قرار بوده: شهر کهنه یعنی تیسفون و یک [[میل]] در جنوب آن اسبانبر و مجاور آن رومیه، هر سه در جانب خاوری [[دجله]] و در جانب دیگر بهرسیر که ریشهٔ آن اردشیر است و یک فرسخ زیر آن [[ساباط، شهر|ساباط]] که به گفتهٔ [[یاقوت حموی|یاقوت]] ایرانیان آن را بلاسآباد مینامیدند.<ref name="خلافت شرقی">{{یادکرد |کتاب=جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی |نویسنده=لسترنج |ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی |ترجمه=محمود عرفان |چاپ=سوم |شهر=|صفحه=ص۳۶ |سال=۱۳۶۷ |شابک=}}</ref></div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مدائن''' چنانچه تاریخنویسان اسلام یاد کردهاند، از هفت شهر به نامهای معینی که در تلفظ آنها اختلاف وجود دارد، تشکیل میشده. گویا پنج شهر آن در زمان [[یعقوبی]] ([[سده ۳ (قمری)|سده ۳ق]]) وجود داشته که از این قرار بوده: شهر کهنه یعنی تیسفون و یک [[میل]] در جنوب آن اسبانبر و مجاور آن رومیه، هر سه در جانب خاوری [[دجله]] و در جانب دیگر بهرسیر که ریشهٔ آن اردشیر است و یک فرسخ زیر آن [[ساباط، شهر|ساباط]] که به گفتهٔ [[یاقوت حموی|یاقوت]] ایرانیان آن را بلاسآباد مینامیدند.<ref name="خلافت شرقی">{{یادکرد |کتاب=جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی |نویسنده=لسترنج |ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی |ترجمه=محمود عرفان |چاپ=سوم |شهر=|صفحه=ص۳۶ |سال=۱۳۶۷ |شابک=}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۴:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شهرهای هفتگانهٔ مداین ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== شهرهای هفتگانهٔ مداین ==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Karte Seleucia Ktesiphon.png|بندانگشتی|چپ|300px|نقشهٔ مدائن. (تاریخ نقشه مشخص نیست.)]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدائن یا چنانکه در آن روزگار به زبان [[سریانی]] گفته میشد ''مدیناثا'' یعنی شهرها و مجموعهٔ هفت شهر بود نزدیک به هم و در دو جانب [[دجله]] که آنها را ''ماحوزه'' و ''ماحوزه ملکا'' میخواندند. حصارهای بلند برگرد مجموعهٔ این شهرها کشیده بودند و دروازههای استوار در آنها تعبیه کرده بودند. این حصارها و دروازهها در پایان روزگار [[ساسانیان]] بارها تجدید و ترمیم گشته بود. این هفت شهر عبارت بودند از:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مدائن یا چنانکه در آن روزگار به زبان [[سریانی]] گفته میشد ''مدیناثا'' یعنی شهرها و مجموعهٔ هفت شهر بود نزدیک به هم و در دو جانب [[دجله]] که آنها را ''ماحوزه'' و ''ماحوزه ملکا'' میخواندند. حصارهای بلند برگرد مجموعهٔ این شهرها کشیده بودند و دروازههای استوار در آنها تعبیه کرده بودند. این حصارها و دروازهها در پایان روزگار [[ساسانیان]] بارها تجدید و ترمیم گشته بود. این هفت شهر عبارت بودند از:</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تیسفون]] در مشرق [[دجله]].  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تیسفون]] در مشرق [[دجله]].  </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱۹:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* پیرنیا، حسن( مشیرالدوله). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب، ۱۳۶۲</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* پیرنیا، حسن( مشیرالدوله). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب، ۱۳۶۲</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زرینکوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زرینکوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== جستارهای وابسته ==</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جنگ قادسیه]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جنگ تیسفون]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشکانیان]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشکانیان]]</div></td></tr>
</table>Adminhttp://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86&diff=2142&oldid=prevMohamad ir22: Mohamad ir22 صفحهٔ مدائن: را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به مدائن منتقل کرد2015-01-17T05:17:02Z<p>Mohamad ir22 صفحهٔ <a href="/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86:&action=edit&redlink=1" class="new" title="مدائن: (صفحه وجود ندارد)">مدائن:</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86" title="مدائن">مدائن</a> منتقل کرد</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۱۷</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohamad ir22http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86&diff=187&oldid=prevMohamad ir22: «مدائن:» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))2015-01-06T21:11:14Z<p>«<a href="/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86:&action=edit&redlink=1" class="new" title="مدائن: (صفحه وجود ندارد)">مدائن:</a>» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۲۱:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohamad ir22http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%A6%D9%86&diff=186&oldid=prevMohamad ir22: صفحهای تازه حاوی «{{Coord|33|06|N|44|35|E|type:city|display=title}} '''مدائن''' چنانچه تاریخنویسان اسلام یاد کردهان...» ایجاد کرد2015-01-06T21:10:57Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{Coord|33|06|N|44|35|E|type:city|display=title}} '''مدائن''' چنانچه تاریخنویسان اسلام یاد کردهان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Coord|33|06|N|44|35|E|type:city|display=title}}<br />
'''مدائن''' چنانچه تاریخنویسان اسلام یاد کردهاند، از هفت شهر به نامهای معینی که در تلفظ آنها اختلاف وجود دارد، تشکیل میشده. گویا پنج شهر آن در زمان [[یعقوبی]] ([[سده ۳ (قمری)|سده ۳ق]]) وجود داشته که از این قرار بوده: شهر کهنه یعنی تیسفون و یک [[میل]] در جنوب آن اسبانبر و مجاور آن رومیه، هر سه در جانب خاوری [[دجله]] و در جانب دیگر بهرسیر که ریشهٔ آن اردشیر است و یک فرسخ زیر آن [[ساباط، شهر|ساباط]] که به گفتهٔ [[یاقوت حموی|یاقوت]] ایرانیان آن را بلاسآباد مینامیدند.<ref name="خلافت شرقی">{{یادکرد |کتاب=جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی |نویسنده=لسترنج |ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی |ترجمه=محمود عرفان |چاپ=سوم |شهر=|صفحه=ص۳۶ |سال=۱۳۶۷ |شابک=}}</ref><br />
<br />
پیش از روی کار آمدن شاهنشاهان [[اشکانی]]، [[سلوکیان]] در طرف راست رود [[دجله]] شهری ساخته بودند که آن را سلوکیه نام نهاده بودند. در زمان نخستین پادشاهان اشکانی، وقتی باقیماندههای یادگارهای [[اسکندر مقدونی]] بکلی از مرزهای ایران بیرون رانده شد، شهر سلوکیه به صورت نیمه ویرانهای بود. شاهنشاهان اشکانی در طرف چپ رودخانه دست به ساختمانهای جدیدی زدند و تا اواخر دوران ساسانی ایجاد این ساختمانها در دوطرف رود دجله ادامه یافت، به طوری که وقتی اعراب بر ایران مستولی شدند در این مکان هفت شهر وجود داشت و به همین سبب آن را مداین یعنی مدینهها، شهرها، نام نهادند. چهل کیلومتر پایینتر از تیسفون [[خلفای عباسی]] شهر [[بغداد]] را که به مفهوم بغ داد، (یعنی خداداد، زیرا بغ به زبان فارسی به معنای خداست و در زبان روسی و بعضی زبانهای دیگر هند و اروپایی نیز همین مفهوم را دارد) است و قبلاً نیز به صورت آبادی کوچکی در آن مکان وجود داشت بنا نمودند و آن را بهعنوان دارالخلافه انتخاب نمودند.<br />
<br />
== شهرهای هفتگانهٔ مداین ==<br />
[[پرونده:Karte Seleucia Ktesiphon.png|بندانگشتی|چپ|300px|نقشهٔ مدائن. (تاریخ نقشه مشخص نیست.)]]<br />
مدائن یا چنانکه در آن روزگار به زبان [[سریانی]] گفته میشد ''مدیناثا'' یعنی شهرها و مجموعهٔ هفت شهر بود نزدیک به هم و در دو جانب [[دجله]] که آنها را ''ماحوزه'' و ''ماحوزه ملکا'' میخواندند. حصارهای بلند برگرد مجموعهٔ این شهرها کشیده بودند و دروازههای استوار در آنها تعبیه کرده بودند. این حصارها و دروازهها در پایان روزگار [[ساسانیان]] بارها تجدید و ترمیم گشته بود. این هفت شهر عبارت بودند از:<br />
* [[تیسفون]] در مشرق [[دجله]]. <br />
* [[اسبانبر]] در مشرق دجله.<br />
* [[ویه اندیو خسرو]] در مشرق دجله و دورتر از تیسفون واقع بود. <br />
* [[سلوکیه]] در مغرب دجله بود و آنرا [[ویهاردشیر]] یا [[وه اردشیر]] نیز میخواندند. <ref>پیرنیا، ص ۳۶۳</ref> <br />
* [[در زنیذان]] شهری کوچک بود در شمال ویه اردشیر.<br />
* [[ساباط (شهر)|ساباط]] که ''ولاش آباد'' نیز خواندهمیشد و در مغرب ویه اردشیر قرار داشت.<br />
* [[ماحوزا]] شهری بود نزدیک [[ویهاردشیر]] که درهای آن را از این شهر جدا میکرد. <ref>تاریخ ایران بعد از اسلام، زرینکوب، ص ۳۲۷</ref> <br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* پیرنیا، حسن( مشیرالدوله). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب، ۱۳۶۲<br />
* زرینکوب، عبدالحسین. تاریخ ایران بعد از اسلام. چاپ سوم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۲<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
* [[جنگ قادسیه]]<br />
* [[جنگ تیسفون]]<br />
<br />
[[رده:اشکانیان]]<br />
[[رده:تمدن بابل]]<br />
[[رده:زبان فارسی در عراق]]<br />
[[رده:شهرهای باستانی]]<br />
[[رده:شهرهای ساسانیان]]<br />
[[رده:مناطق مسکونی سابق در عراق]]</div>Mohamad ir22