http://www.wikiferaq.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%B1ماوراءالنهر - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-27T12:49:05Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.24.1http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%B1&diff=173&oldid=prevMohamad ir22: «ماوراءالنهر» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))2015-01-06T20:29:24Z<p>«<a href="/index.php/%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%B1" title="ماوراءالنهر">ماوراءالنهر</a>» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان))</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۲۰:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohamad ir22http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%B1&diff=172&oldid=prevMohamad ir22: صفحهای تازه حاوی «'''فرارود''' یا '''ورارود'''<ref>http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AF</ref> یا '''ماور...» ایجاد کرد2015-01-06T20:29:09Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''فرارود''' یا '''ورارود'''<ref>http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AF</ref> یا '''ماور...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''فرارود''' یا '''ورارود'''<ref>http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AF</ref> یا '''ماوراءالنهر''' {{تاجیکی|Фарорӯд}} {{زبان عربی|ماوَراء النَّهْر}} به سرزمینی گفته میشود که در میان دو رود [[آمودریا]] (جیحون) و [[سیردریا]] (سیحون) جای دارد. در واقع معنی اصلی آن، آن سوی رود آموی (جیحون یا آمودریا) است. این سرزمین بخشی از [[آسیای میانه]] است.<br />
<br />
این سرزمین در دوران [[هخامنشیان]] جزو [[ساتراپی]] [[سغد]] بوده است.<br />
<br />
== نام ==<br />
نام این منطقه در [[فارسی باستان]] ''«پردری»'' و در [[پهلوی]] ''«فرارود»'' بود. در سده اول هجری فاتحان عرب این منطقه را ماوراءالنهر نام نهادند. [[فردوسی]] در مورد این تغییر نام میسراید<ref>* {{یادکرد|نویسنده=فروزانی، سید ابوالقاسم|مقاله=ضرورتها و هدفهای ترویج فرهنگ ایرانی در عهد سامانیان|ژورنال=آموزش تاریخ|تاریخ=زمستان ۱۳۸۴|شماره=شماره ۲|صفحه=ص ۳۱}}</ref>:<br />
<br />
{{شعر|نستعلیق}}<br />
{{ب|اگر پهلوانی ندانی زبان|فرارود را ماور النهر خوان}}<br />
{{پایان شعر}}<br />
<br />
[[پرونده:Aral map.png|thumb|left|300px|فرارودان]]<br />
<br />
== شهرها ==<br />
برخی از شهرهای این سرزمین عبارت اند از:<br />
<br />
* [[سمرقند]]، [[بخارا]]، [[چاچ]] ([[تاشکند]])، [[نخشب]] (نَسَف یا قـَرشی)، [[ترمذ|تِرمِذ]]، [[خیوه]]، [[شهر سبز]] (کَش)، [[اندگان]] ([[اندیجان]])، [[جیزخ|جیزّخ]] (دَیزَک یا دِزَک)، [[خوقند]] (قوقان)، [[کاث]] (ویرانههای این شهر نزدیک شهر بیرونی در استان قرهقالپاقستان است.) و [[نمنگان]] در [[ازبکستان]] کنونی <br />
* [[خجند]]، [[کولاب]]، [[استروشن|اِستَرَوشن]] ([[اراتپه|اُراتپه]] یا اسروشنه)، [[پنجکنت]] (زادگاه رودکی)، [[دوشنبه]]، [[قرغان تپه|قُرغان تپه]] در [[تاجیکستان]] کنونی<br />
* [[یسی (شهر)|یسی]] ([[حضرت ترکستان]])، [[تراز]] و [[فاراب|پاراب]] ([[اترار|اُترار]])، [[اسپیجاب]] (سیرام در نزدیکی شیمکنت) در [[قزاقستان]] کنونی<br />
* [[اوش]]، [[بلاساغون]] و [[اوزگند]] در [[قرقیزستان]] کنونی.<br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس}}<br />
* [[شاهنامه]] - حکیم ابوالقاسم [[فردوسی]]<br />
* لغت نامه - دهخدا<br />
* پرنیان و حریر و ابریشم - میرزا شکورزاده<br />
<br />
[[رده:آسیای مرکزی]]<br />
[[رده:سرزمینهای کهن شرق]]<br />
[[رده:سلوکیان]]<br />
[[رده:خوارزمشاهیان]]</div>Mohamad ir22