غیاثیه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۷

2019-02-24T10:57:17Z

Admin در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۵

2019-02-24T10:55:39Z

Admin در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۴

2019-02-24T10:54:32Z

Admin در ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۵۳

2019-02-24T10:53:09Z

Admin در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۴۳

2015-06-03T18:43:37Z

Admin: «غیاثیه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

2015-06-03T18:34:04Z

«غیاثیه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

Admin در ‏۳ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۲

2015-06-03T18:32:42Z

Mm1384 85 در ‏۳۱ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۴۶

2015-05-31T14:46:24Z

Mm1384 85: صفحه‌ای تازه حاوی «از اسماعیلیه. پس از آن که محمد بن اسماعیل...» ایجاد کرد

2015-05-31T14:45:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «از اسماعیلیه. پس از آن که محمد بن اسماعیل...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

از [[اسماعیلیه]].

پس از آن که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] علیه السلام همراه با عبدالله قداح به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب [[اسماعیلیه]] رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام خَلَف بود که در [[ری]]، طربستان و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی غیاث مؤلف کتاب البیان از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این [[جماعت]] را گاه [[خَلَفیه]] و گاه [[غیاثیه]] می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از سیاست نامه نقل می کند))

[[دائرة المعارف تشیع]]، [[غیاثیه]] را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول [[اسماعیلیه]] تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>

[[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره [[باطنیه]] و [[اسماعیلیه]] آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است [رک: [[باطنیه]] وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام عبدالله میمون قداح، به مبارک گفت که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد بن اسماعیل]] با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[زندیقی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان [[عراق]] به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب [[ری]] رو که آن جا در [[ری]] و آبه و [[قم]] و [[کاشان]] و [[طبرستان]] و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از [[کُلین]] راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از [[کُلین]] مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در [[قم]] و [[کاشان]] پراکنده شد که مردی از دیه [[کُلین]] پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. عبدالله زعفرانی خبر یافت و مردم [[ری]] را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. [[اهل سنت]] گروهی را که به این مذهب درآمدند، در [[ری]] قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>

== پانویس ==

@@ سطر ۵: / سطر ۵: @@
 [[دائرة المعارف تشیع]]، غیاثیه را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول اسماعیلیه تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه (لقب اسماعیلیه و قرامطه)|باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>
-[[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره باطنیه و اسماعیلیه آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و [[محمد بن اسماعیل بن جعفر]] را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام عبدالله میمون قداح، به مبارک گفت که محمد بن اسماعیل با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[قرمطی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان عراق به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب ری رو که آن جا در ری و [[آبه]] و [[قم]] و [[کاشان]] و طبرستان و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از کُلین راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از کُلین مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در قم و کاشان پراکنده شد که مردی از دیه کُلین پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. [[عبدالله زعفرانی]] خبر یافت و مردم ری را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. اهل سنت گروهی را که به این مذهب درآمدند، در ری قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>
+[[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره باطنیه و اسماعیلیه آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و محمد بن اسماعیل بن جعفر را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام عبدالله میمون قداح، به مبارک گفت که محمد بن اسماعیل با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[قرمطی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان عراق به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب ری رو که آن جا در ری و [[آبه]] و [[قم]] و [[کاشان]] و طبرستان و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از کُلین راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از کُلین مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در قم و کاشان پراکنده شد که مردی از دیه کُلین پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. [[عبدالله زعفرانی]] خبر یافت و مردم ری را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. اهل سنت گروهی را که به این مذهب درآمدند، در ری قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>
 رک: [[باطنیه]]
 == پانویس ==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 از [[اسماعیلیه (اسماعیلیه)|اسماعیلیه]].
-پس از آن که [[محمد بن اسماعیل الصادق]] (علیه السلام) همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب اسماعیلیه رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام [[خَلَف]] بود که در [[ری]]، [[طربستان]] و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی [[غیاث]] مؤلف کتاب [[البیان]] از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این جماعت را گاه خَلَفیه و گاه غیاثیه می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از [[سیاست نامه]] نقل می کند)</ref>
+پس از آن که [[محمد بن اسماعیل الصادق]] (علیه السلام) همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب اسماعیلیه رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام [[خَلَف]] بود که در [[ری]]، [[طربستان]] و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خَلَفیه (از اسماعیلیه)|خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی [[غیاث]] مؤلف کتاب [[البیان]] از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این جماعت را گاه خَلَفیه و گاه غیاثیه می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از [[سیاست نامه]] نقل می کند)</ref>
 [[دائرة المعارف تشیع]]، غیاثیه را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول اسماعیلیه تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه (لقب اسماعیلیه و قرامطه)|باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 پس از آن که [[محمد بن اسماعیل الصادق]] (علیه السلام) همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب اسماعیلیه رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام [[خَلَف]] بود که در [[ری]]، [[طربستان]] و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی [[غیاث]] مؤلف کتاب [[البیان]] از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این جماعت را گاه خَلَفیه و گاه غیاثیه می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از [[سیاست نامه]] نقل می کند)</ref>
-[[دائرة المعارف تشیع]]، غیاثیه را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول اسماعیلیه تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>
+[[دائرة المعارف تشیع]]، غیاثیه را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول اسماعیلیه تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه (لقب اسماعیلیه و قرامطه)|باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>
 [[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره باطنیه و اسماعیلیه آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و [[محمد بن اسماعیل بن جعفر]] را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام عبدالله میمون قداح، به مبارک گفت که محمد بن اسماعیل با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[قرمطی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان عراق به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب ری رو که آن جا در ری و [[آبه]] و [[قم]] و [[کاشان]] و طبرستان و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از کُلین راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از کُلین مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در قم و کاشان پراکنده شد که مردی از دیه کُلین پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. [[عبدالله زعفرانی]] خبر یافت و مردم ری را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. اهل سنت گروهی را که به این مذهب درآمدند، در ری قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-از [[اسماعیلیه]].
+از [[اسماعیلیه (اسماعیلیه)|اسماعیلیه]].
-پس از آن که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] علیه السلام همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش [[عبدالله بن میمون قداح|قداح]]، مذهب [[اسماعیلیه]] رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام خَلَف بود که در [[ری]]، طربستان و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی غیاث مؤلف کتاب البیان از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این [[جماعت]] را گاه [[خَلَفیه]] و گاه [[غیاثیه]] می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از سیاست نامه نقل می کند)</ref>
+پس از آن که [[محمد بن اسماعیل الصادق]] (علیه السلام) همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب اسماعیلیه رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام [[خَلَف]] بود که در [[ری]]، [[طربستان]] و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی [[غیاث]] مؤلف کتاب [[البیان]] از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این جماعت را گاه خَلَفیه و گاه غیاثیه می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از [[سیاست نامه]] نقل می کند)</ref>
-[[دائرة المعارف تشیع]]، [[غیاثیه]] را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول [[اسماعیلیه]] تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>
+[[دائرة المعارف تشیع]]، غیاثیه را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول اسماعیلیه تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>
-[[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره [[باطنیه]] و [[اسماعیلیه]] آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است [رک: [[باطنیه]] وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام [[عبدالله میمون قداح]]، به مبارک گفت که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد بن اسماعیل]] با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[زندیقی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان [[عراق]] به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب [[ری]] رو که آن جا در [[ری]] و آبه و [[قم]] و [[کاشان]] و [[طبرستان]] و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از [[کُلین]] راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از [[کُلین]] مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در [[قم]] و [[کاشان]] پراکنده شد که مردی از دیه [[کُلین]] پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. عبدالله زعفرانی خبر یافت و مردم [[ری]] را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. [[اهل سنت]] گروهی را که به این مذهب درآمدند، در [[ری]] قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>
+[[خواجه نظام الملک]] در کتاب [[سیاست نامه]] خود (که از نظر تاریخی اعتبار ندارد) شرح حال مفصلی درباره باطنیه و اسماعیلیه آورده، اما در ذکر اسامی ایشان بسیار خلط کرده است وی در ابتدای فصلی که به ایشان اختصاص داده، نیز اغلاط تاریخی عجیبی دارد. خلاصه گفتار وی چنین است: «یکی نزد [[هارون الرشید]] غمز کرد که جعفر سر خروج دارد. رشید، جعفر را از [[مدینه]] به [[بغداد]] آورد و [[محمد بن اسماعیل بن جعفر]] را با خود داشت. این محمد پیش از پدر بمرد و او را غلامی بود مبارک نام، که خط باریک (که آن را خط مُقَرمط خوانند) نیک نوشتی و از این جهت او را قرمطویه لقب کردندی. مبارک را در [[اهواز]] دوستی بود به نام عبدالله میمون قداح، به مبارک گفت که محمد بن اسماعیل با من دوست بود و اسرار خویش با من می گفت و پس از سوگند، سخنانی از حروف معجم از زبان ائمه آمیخته با کلام اهل طبائع و فیلسوفان و بیشتر در ذکر رسول و پیغمبران و ملائکه و قلم و عرش و کرسی آورد، مبارک سوی [[کوفه]] و عبدالله سوی کوهستان و [[عراق]] شد. مبارک دعوت خویش را در [[سواد کوفه]] بین [[اهل سنت]] پراکنده کرد، مردم بعضی را [[مبارکیه]] و بعضی را [[قرمطی]] خوانند. و عبدالله میمون در کوهستان عراق به همین مذهب، مردم را دعوت می کرد و در شعبده سخت استاد بود. او خلیفتی خویش را به مردی داد به نام خلف، او را گفت به جانب ری رو که آن جا در ری و [[آبه]] و [[قم]] و [[کاشان]] و طبرستان و [[مازندران]] همه رافضی باشند و دعوی شیعت کنند کار تو آن جا بالا گیرد. خود به جانب [[بصره]] و خلف بری آمد، به ناحیت [[بشابویه]] در دیهی که آن را [[کُلین]] خوانند مقام کرد. مردم آن ده را به مهدی که خروج او را نزدیک می گفت، دعوت می کرد. سپس به وسیله مهتر ده او را از کُلین راندند، ولی او، بعضی از مردم ده را به مذهب خویش آورده بود. خلف بری آمد و در آن جا بمرد و پسر او احمد به جای پدر نشست. از کُلین مردی به نام غیاث به دست احمد بن خلف به این مذهب درآمد. پس غیاث که آداب نحو نیکو می دانست، اصول مذهب ایشان را با آیات [[قرآن]] و اخبار [[رسول صلی الله علیه و آله]] و امثال عرب و ابیات و حکایات بیاراست و کتابی ساخت و البیان نام کرد، و در آن معنی نماز و روزه و طهارت و زکات و لفظ های شرعی بر طریق لغز یاد کرد و با [[اهل سنت]] مناظره می کرد و مردم را مذهب می آموخت. این خبر در قم و کاشان پراکنده شد که مردی از دیه کُلین پدید آمده، نام او غیاث و خبر خوش می دهد، مردمان این شهرها روی به غیاث نهادند. [[عبدالله زعفرانی]] خبر یافت و مردم ری را برانگیخت و ایشان را پراکنده کرد و غیاث بگریخت و به [[خراسان]] شد. اهل سنت گروهی را که به این مذهب درآمدند، در ری قومی را خلفی می خواندندی و قومی را باطنی. چون سال دویست و هشتاد هجری قمری درآمد، این مذهب فاش گشت». <ref> [[سیاست نامه]]، [[خواجه نظام الملک]]، ص232</ref>
 == پانویس ==

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 از [[اسماعیلیه]].
-پس از آن که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] علیه السلام همراه با عبدالله قداح به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب [[اسماعیلیه]] رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام خَلَف بود که در [[ری]]، طربستان و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی غیاث مؤلف کتاب البیان از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این [[جماعت]] را گاه [[خَلَفیه]] و گاه [[غیاثیه]] می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از سیاست نامه نقل می کند)</ref>
+پس از آن که [[محمد بن اسماعیل بن جعفر صادق|محمد]] بن [[اسماعیل بن جعفر صادق|اسماعیل]] بن [[امام صادق|جعفر الصادق]] علیه السلام همراه با [[عبدالله قداح]] به [[ایران]] آمدند به واسطه تلاش قداح، مذهب [[اسماعیلیه]] رواج یافت. از زمره کسانی که در این امر تلاش بسیار کرد، داعی ای به نام خَلَف بود که در [[ری]]، طربستان و [[آذربایجان]] جمع کثیری را وارد این مذهب (اسماعیلی) نمود. این افراد [[خلفیه]] خوانده می شدند. بعضی از اهل علم و ادب از قبیل داعی غیاث مؤلف کتاب البیان از جمله کسانی هستند که به توسط خَلَف به این مذهب گرویدند. این [[جماعت]] را گاه [[خَلَفیه]] و گاه [[غیاثیه]] می نامند. <ref> [[عبیدالله المهدی امام الشیعة الاسماعیلیة و مؤسس دولة الفاطمیة]]، [[حسن ابراهیم حسن]] و [[طه احمد شرف]]، ص122 (این کتاب مطالب خود را از سیاست نامه نقل می کند)</ref>
 [[دائرة المعارف تشیع]]، [[غیاثیه]] را پیروان غیاث معرفی کرده و او را شاعر و ادیب معرفی می کند. این دائرةالمعارف می نویسد: «وی کتابی در اصول [[اسماعیلیه]] تألیف کرده و آن را بیان نامیده و در آن معانی وضو، نماز، روزه و احکام دیگری را به روش [[باطنیه]] تفسیر کرده و گوید مقصود شارع معانی باطنی آنهاست و آن چه عوام الناس فهمیده اند، خطای محض است». <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج4، ص284</ref> همین مطلب در [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]] نیز مورد اشاره قرار گرفته است. <ref> [[دائرة المعارف بزرگ اسلامی]]، ج2، ص303</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۴
(بدون تفاوت)