http://www.wikiferaq.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8Cشیخ موفق بوجعفر طوسی - تاریخچهٔ ویرایشها2026-05-26T22:42:29Zتاریخچهٔ ویرایشهای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.24.1http://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=20435&oldid=prevAdmin در ۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۰۶2019-01-18T09:06:45Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۱:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلاق، پس از ائمه معصومین علیهم السلام پیشوای بلاخلاف فرقه [[شیعه]] است و تا دیرگاهی پس از وی نظریات و فتاوی و احادیث او، اصل مسلم و حجّت بلامعارض بود.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلاق، پس از ائمه معصومین <ins class="diffchange diffchange-inline">(</ins>علیهم السلام<ins class="diffchange diffchange-inline">) </ins>پیشوای بلاخلاف فرقه [[شیعه]] است و تا دیرگاهی پس از وی نظریات و فتاوی و احادیث او، اصل مسلم و حجّت بلامعارض بود.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ در ماه رمضان 385 هجری قمری ظاهراً در [[طوس]] متولد گردید و در 23 سالگی به سال 408 هجری قمری به [[بغداد]] مهاجرت کرد و ملازمت [[شیخ مفید]] را برگزید و مدت پنج سال تا سال فوت مفید در 413 هجری قمری فنون مختلف را از وی بیاموخت و پس از وی در حلقه شاگردان [[سیدمرتضی علم الهدی]] درآمد. سیدمرتضی <del class="diffchange diffchange-inline">علم الهدی </del>به وی توجهی مخصوص داشت. سیدمرتضی به سال436 هجری قمری درگذشت و شیخ که مدت <del class="diffchange diffchange-inline">23سال </del>از محضر سید استفادت برده بود، از این پس رهبری <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>شیعه<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>را عهده دار شد. در سال 448 هجری قمری در اثر انتقال قدرت از آل بویه شیعی به سلجوقیان سنّی مذهب و دگرگونی اوضاع و بروز اختلاف میان <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>شیعه<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>و [[سنّی]]، به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و در آنجا 12 سال مشاغل علمی خود را ادامه، و حوزه علمیه را در آنجا تأسیس کرد. ایشان در سال 460 وفات یافت.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ در ماه رمضان 385 هجری قمری ظاهراً در [[طوس]] متولد گردید و در 23 سالگی به سال 408 هجری قمری به [[بغداد]] مهاجرت کرد و ملازمت [[شیخ مفید]] را برگزید و مدت پنج سال تا سال فوت مفید در 413 هجری قمری فنون مختلف را از وی بیاموخت و پس از وی در حلقه شاگردان [[سیدمرتضی علم الهدی]] درآمد. سیدمرتضی به وی توجهی مخصوص داشت. سیدمرتضی به سال436 هجری قمری درگذشت و شیخ که مدت <ins class="diffchange diffchange-inline">23 سال </ins>از محضر سید استفادت برده بود، از این پس رهبری شیعه را عهده دار شد. در سال 448 هجری قمری در اثر انتقال قدرت از آل بویه شیعی به سلجوقیان سنّی مذهب و دگرگونی اوضاع و بروز اختلاف میان شیعه و [[سنّی]]، به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و در آنجا 12 سال مشاغل علمی خود را ادامه، و حوزه علمیه را در آنجا تأسیس کرد. ایشان در سال 460 وفات یافت.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شماره شاگردان وی از مجتهدان <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>شیعه<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>به سیصد تن می رسید. امر او در بزرگی و شهرت بدان جا رسید که خلیفة وقت القائم بأمرالله به او کرسی افادت و تدریس بخشید. این دانشمند بزرگ <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>نجف<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>را مرکز علم گردانید و دانشگاهی عظیم برای شیعیان بنیاد نهاد. مجموع مؤلفات شیخ را چهل و پنج تا پنجاه مجلد برمی شمارند. <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج10، ص172</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شماره شاگردان وی از مجتهدان شیعه به سیصد تن می رسید. امر او در بزرگی و شهرت بدان جا رسید که خلیفة وقت <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>القائم بأمرالله<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>به او کرسی افادت و تدریس بخشید. این دانشمند بزرگ نجف را مرکز علم گردانید و دانشگاهی عظیم برای شیعیان بنیاد نهاد. مجموع مؤلفات شیخ را چهل و پنج تا پنجاه مجلد برمی شمارند. <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج10، ص172</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td></tr>
</table>Adminhttp://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=16122&oldid=prevAdmin در ۲۵ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۳2018-04-25T10:23:48Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ آوریل ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">سطر ۲:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلاق، پس از ائمه معصومین علیهم السلام پیشوای بلاخلاف فرقه [[شیعه]] است و تا دیرگاهی پس از وی نظریات و فتاوی و احادیث او، اصل مسلم و حجّت بلامعارض بود.  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلاق، پس از ائمه معصومین علیهم السلام پیشوای بلاخلاف فرقه [[شیعه]] است و تا دیرگاهی پس از وی نظریات و فتاوی و احادیث او، اصل مسلم و حجّت بلامعارض بود.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ در ماه رمضان 385 هجری قمری ظاهراً در [[طوس]] متولد گردید و در 23 سالگی به سال 408 هجری قمری به [[بغداد]] مهاجرت کرد و ملازمت [[شیخ مفید]] را برگزید و مدت پنج سال تا سال فوت مفید در 413 هجری قمری فنون مختلف را از وی بیاموخت و پس از وی در حلقه شاگردان سیدمرتضی علم الهدی درآمد. سیدمرتضی علم الهدی به وی توجهی مخصوص داشت. سیدمرتضی به سال436 هجری قمری درگذشت و شیخ که مدت 23سال از محضر سید استفادت برده بود، از این پس رهبری [[شیعه]] را عهده دار شد. در سال 448 هجری قمری در اثر انتقال قدرت از آل بویه شیعی به سلجوقیان سنّی مذهب و دگرگونی اوضاع و بروز اختلاف میان [[شیعه]] و <del class="diffchange diffchange-inline">سنّی، </del>به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و در آنجا 12 سال مشاغل علمی خود را ادامه، و حوزه علمیه را در آنجا تأسیس کرد. ایشان در سال 460 وفات یافت.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ در ماه رمضان 385 هجری قمری ظاهراً در [[طوس]] متولد گردید و در 23 سالگی به سال 408 هجری قمری به [[بغداد]] مهاجرت کرد و ملازمت [[شیخ مفید]] را برگزید و مدت پنج سال تا سال فوت مفید در 413 هجری قمری فنون مختلف را از وی بیاموخت و پس از وی در حلقه شاگردان <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>سیدمرتضی علم الهدی<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>درآمد. سیدمرتضی علم الهدی به وی توجهی مخصوص داشت. سیدمرتضی به سال436 هجری قمری درگذشت و شیخ که مدت 23سال از محضر سید استفادت برده بود، از این پس رهبری [[شیعه]] را عهده دار شد. در سال 448 هجری قمری در اثر انتقال قدرت از آل بویه شیعی به سلجوقیان سنّی مذهب و دگرگونی اوضاع و بروز اختلاف میان [[شیعه]] و <ins class="diffchange diffchange-inline">[[سنّی]]، </ins>به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و در آنجا 12 سال مشاغل علمی خود را ادامه، و حوزه علمیه را در آنجا تأسیس کرد. ایشان در سال 460 وفات یافت.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">شمارة </del>شاگردان وی از مجتهدان [[شیعه]] به سیصد تن می رسید. امر او در بزرگی و شهرت بدان جا رسید که خلیفة وقت القائم بأمرالله به او کرسی افادت و تدریس بخشید. این دانشمند بزرگ [[نجف]] را مرکز علم گردانید و دانشگاهی عظیم برای شیعیان بنیاد نهاد. مجموع مؤلفات شیخ را چهل و پنج تا پنجاه مجلد برمی شمارند. <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج10، ص172</ref></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">شماره </ins>شاگردان وی از مجتهدان [[شیعه]] به سیصد تن می رسید. امر او در بزرگی و شهرت بدان جا رسید که خلیفة وقت القائم بأمرالله به او کرسی افادت و تدریس بخشید. این دانشمند بزرگ [[نجف]] را مرکز علم گردانید و دانشگاهی عظیم برای شیعیان بنیاد نهاد. مجموع مؤلفات شیخ را چهل و پنج تا پنجاه مجلد برمی شمارند. <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج10، ص172</ref></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==پانويس==</div></td></tr>
</table>Adminhttp://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=4039&oldid=prevRahim: «شیخ موفق بوجعفر طوسی» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان)) [آبشاری]2015-05-26T18:10:32Z<p>«<a href="/index.php/%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C" title="شیخ موفق بوجعفر طوسی">شیخ موفق بوجعفر طوسی</a>» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بیپایان) [انتقال=فقط مدیران] (بیپایان)) [آبشاری]</p>
<table class='diff diff-contentalign-right'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Rahimhttp://www.wikiferaq.org/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82_%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=4038&oldid=prevRahim: صفحهای تازه حاوی « ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلا...» ایجاد کرد2015-05-26T18:10:17Z<p>صفحهای تازه حاوی « ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
ابوجعفر محمد بن حسن بن علی بن حسن طوسی ملقّب به شیخ الطایفه یا شیخ علی الاطلاق، پس از ائمه معصومین علیهم السلام پیشوای بلاخلاف فرقه [[شیعه]] است و تا دیرگاهی پس از وی نظریات و فتاوی و احادیث او، اصل مسلم و حجّت بلامعارض بود. <br />
<br />
شیخ در ماه رمضان 385 هجری قمری ظاهراً در [[طوس]] متولد گردید و در 23 سالگی به سال 408 هجری قمری به [[بغداد]] مهاجرت کرد و ملازمت [[شیخ مفید]] را برگزید و مدت پنج سال تا سال فوت مفید در 413 هجری قمری فنون مختلف را از وی بیاموخت و پس از وی در حلقه شاگردان سیدمرتضی علم الهدی درآمد. سیدمرتضی علم الهدی به وی توجهی مخصوص داشت. سیدمرتضی به سال436 هجری قمری درگذشت و شیخ که مدت 23سال از محضر سید استفادت برده بود، از این پس رهبری [[شیعه]] را عهده دار شد. در سال 448 هجری قمری در اثر انتقال قدرت از آل بویه شیعی به سلجوقیان سنّی مذهب و دگرگونی اوضاع و بروز اختلاف میان [[شیعه]] و سنّی، به [[نجف]] اشرف مهاجرت کرد و در آنجا 12 سال مشاغل علمی خود را ادامه، و حوزه علمیه را در آنجا تأسیس کرد. ایشان در سال 460 وفات یافت. <br />
<br />
شمارة شاگردان وی از مجتهدان [[شیعه]] به سیصد تن می رسید. امر او در بزرگی و شهرت بدان جا رسید که خلیفة وقت القائم بأمرالله به او کرسی افادت و تدریس بخشید. این دانشمند بزرگ [[نجف]] را مرکز علم گردانید و دانشگاهی عظیم برای شیعیان بنیاد نهاد. مجموع مؤلفات شیخ را چهل و پنج تا پنجاه مجلد برمی شمارند. <ref> [[دائرة المعارف تشیع]]، ج10، ص172</ref><br />
<br />
<br />
==پانويس==</div>Rahim