Golestani: «شمیرانات» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

2015-01-08T08:25:38Z

«شمیرانات» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

Golestani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه شهر ایران |نام‌رسمی= شمیرانات |روی‌نقشه= خیر |عرض‌جغرافیایی =35.8070 |طول...» ایجاد کرد

2015-01-08T08:25:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه شهر ایران |نام‌رسمی= شمیرانات |روی‌نقشه= خیر |عرض‌جغرافیایی =35.8070 |طول...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{جعبه شهر ایران
|نام‌رسمی= شمیرانات
|روی‌نقشه= خیر
|عرض‌جغرافیایی =35.8070
|طول‌جغرافیایی =51.4288
|تصویر= Shemiranat County.PNG
|اندازه‌تصویر= 250
|برچسب‌تصویر=
|استان= تهران
|شهرستان= شمیرانات
|بخش= [[بخش مرکزی شهرستان شمیرانات|مرکزی]]
|نام‌محلی= شمیران
|نام‌های‌دیگر=
|نام‌های‌قدیمی= طجرشت
|سال‌شهرشدن=[[۱۳۵۷]]<ref name="Ministry of Interior">{{یادکرد وب| نشانی = http://portal2.moi.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=acba9e9d-33d8-4823-88df-8b02d009eb2e| عنوان = بانک اطلاعات تقسیمات کشوری| تاریخ بازدید = آبان ۱۳۸۹|ناشر = وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران}}</ref>
|جمعیت =
|رشدجمعیت=
|تراکم‌جمعیت=
|زبان=[[فارسی]]
|مذهب=[[شیعه]]
|مساحت=
|ارتفاع=۱۶۰۰ متر(بخش مرکزی) <ref>نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png</ref>
|میانگین‌دما=۱۲/۹ درجه سانتیگراد <ref>http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5037 (توكلی‌نیا، ص‌ ۲۲۰)</ref>
|میانگین‌بارش‌سالانه= ۴۳۵/۸ میلیمتر <ref>سایت هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp</ref>
|شمارروزهای‌یخبندان=
|شهردار=
|ره‌آورد=
|پیش‌شماره=
|وب‌گاه= <small>[http://shemiran.ostan-th.ir/ فرمانداری شمیرانات]</small>
|جمله‌خوشامد=
}}
'''شمیران''' یا '''شمیرانات''' نام شهرستانی است در استان [[تهران]] و در دامنه‌های البرز جنوبی. شمیران در مجاورت شهر تهران و در شمال و شمال شرق آن قرار دارد. این شهرستان شامل شهر شمیران (تمامی منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش‌ اعظم از منطقه ۴) و نیز بخش‌های [[لواسانات]] و [[رودبارقصران]] می‌شود. در گفتار عامیانه به این شهرستان شمرون میگویند .<ref>[http://shemran.ir/index.php/taghsimat-front.html وبگاه شمیرانات]</ref> بدلیل گسترش تهران پایتخت ایران ، شمیران در شهر تهران ادغام شده و تحت نظارت مناطق ۱ و ۴ شهرداری تهران اداره میشود و هیچیک از درآمدهای مرکز شهرستان (شهر [[تجریش]]) عاید فرمانداری شمیرانات که بیشتر حالت تشریفاتی دارد نشده و به شهرداری تهران پرداخت میشود و ریالی از آن بابت صرف بخش های [[لواسانات]] و [[رودبارقصران]] که بیش از هشتاد درصد مساحت شهرستان شمیرانات را تشکیل میدهند نمی گردد.

== مکان نگاری ==
* [[تجریش]] : شهر تجریش ( منطقه ۱ شهرداری تهران و بخش‌ اعظم منطقه ۴) در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد. <ref> نقشه توپوگرافی مرتفعترین نقطه مسکونی منطقه ۱ شهرداری تهران (تجریش) http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=36510076661671889070.png </ref> ارتفاع در میدان تجریش ( مرکز شهرستان ) ۱۶۰۰ متر از سطح دریا است . <ref>نقشه توپوگرافی میدان تجریش http://www.shiaupload.ir/images/85731941327776747944.png</ref>
*[[لواسان]] : شهر لواسان در دامنه رشته کوه البرز و متوسط ارتفاع آن ۱۷۰۰ متر از سطح دریا است . <ref> نقشه توپوگرافی شهر لواسان http://www.shiaupload.ir/viewer.php?file=71463137985502739310.png </ref>
* [[فشم|اوشان فشم میگون]] : شهر قصران (اوشان - فشم - میگون ) در ارتفاع ۱۸۵۰ تا ۲۲۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
* [[شمشک]] : شهر شمشک در ارتفاع ۲۶۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

== معنی واژه ==
این نام از دو بخش «شمی» یا «سمی» یا «شم» به معنی «بلند»، و «ران» به معنی «جای» تشکیل شده‌است که روی هم، «بلندجای» را گویند. (در مقابل «تهران» (ته + ران) به معنی «پایین جا».<ref>[http://shemiran.gov.ir/aboutus.asp شهرستان شمیرانات]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref> در متون قدیمی این منطقه را ''قلعه شمیران'' گفته‌اند.<ref>جلال فرهمند، ''[http://www.iichs.org/magazine/sub.asp?id=243&theme=Green&magNumber=27&magID=31&magIMG=coverpage27.jpg حومه طهران (۱)]''، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷</ref> در مقابل [[احمد کسروی]] ریشه لغوی نام این منطقه را چنین دانسته‌است: ''««ران» به معنی جایگاه و سرزمین است، و «سمی» یا «شمی» به معنای سرد است و لذا شمیران (شمیرام، شمیرم، شمیلان، سمیران و [[سمیرم]]) به معنای جای سرد یا سردسیر است»''.<ref>جلال فرهمند، ''[http://www.iichs.org/magazine/sub.asp?id=243&theme=Green&magNumber=27&magID=31&magIMG=coverpage27.jpg حومه طهران (۱)]''، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷</ref> نکته‌ای که بر مطلب بالا می‌توان افزود این است که این اسم به حالت جمع و به صورت ''شمیرانات'' که امروزه به کار می رود، غلط است زیرا شمیران نام عمومی این منطقه‌است که دارای چندین شهر و روستاست و از میان آن‌ها سی روستا در کوهستان قرار دارند و آب و هوای هفده قریه کاملاَ سردسیری است.<ref>جلال فرهمند، ''[http://www.iichs.org/magazine/sub.asp?id=243&theme=Green&magNumber=27&magID=31&magIMG=coverpage27.jpg حومه طهران (۱)]''، ماهنامهٔ الکترونیکی بهارستان، شماره ۲۷</ref>
هم چنین منطقه ای به نام شمیران با آب و هوای مشابه شمیران تهران در بیت المقدس وجود دارد.

== پیشینه ==
شهرستان شميرانات در سال ۱۳۳۶ تاسيس گرديده در سال ۱۳۳۵ بنا به تصميم دولت وقت استان مركزي به مركزيت تهران منحل و ري و شميرانات در تهران ادغام گرديده ازنو هم زمان با تشكيل استان تهران بار ديگر شهرستان شميرانات در سال ۱۳۶۶ با مصوبه هيأت وزيران به عنوان شهرستان مستقل رسميت يافت.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://shemiran.ostan-th.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=697%20&Itemid=79=| عنوان = سایت فرمانداری شمیران| تاریخ بازدید = | ناشر =}}</ref>

== وسعت ==
[[پرونده:Tehran111.jpg|thumb|300px|left|نمایی از برج‌های منطقه یک تهران از [[بزرگراه مدرس]]]]
مساحت شهرستان به تقريب حدود ۱۱۱۱ كيلومتر مربع و ۹/۵ درصد مساحت استان است. و در بين ۱۴ شهرستان استان تهران، مقام پنجم را دارد . از اين مساحت، حدود ۶۰ كيلومتر مربع مربوط به «شهر شميران» شامل منطقه يك و غرب منطقه چهار شهرداري تهران بزرگ ، حدود ۶۰۰ كيلومترمربع مساحت بخش لواسان، و حدود ۵۰۰ كيلومتر مربع مساحت بخش رودبارقصران است. در آمارنامه استان تهران سال ۱۳۷۷ (سال انتشار : ۱۳۷۸) مساحت شهرستان شميرانات ۱۱۱۱ كيلومتر مربع آمده است. <ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://shemiran.ostan-th.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=697%20&Itemid=79=| عنوان = سایت فرمانداری شمیران| تاریخ بازدید = | ناشر =}}</ref>

== مردم و زبان==
بیش از ۹۵ درصد مردم شمیرانات به زبان فارسی با لهجه معیار (تهرانی) یا فارسی با گویش محلی صحبت میکنند. این شهرستان کم ترین میزان اختلاط اقوام و بیشترین خلوص را در بین شهرستان های استان تهران دارا است. در برخی از مناطق شمال شهرستان شمیرانات مانند [[امامه]] ، [[فشم|میگون]] ، [[شمشک]] و غیره در بخش رودبارقصران زبان مازندرانی نیز رایج است.

==آب و هوا==
دمای سالانه شمیران در ایستگاه هواشناسی سعدآباد طبق آمار ۲۰ ساله ( ۱۳۵۳-۱۳۷۳ ) ۱۲/۹ درجه سانتیگراد است . <ref>(توكلی‌نیا، ص‌ ۲۲۰)</ref>

میزان بارندگی شمیران از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ به طور متوسط ۴۳۵/۸ میلیمتر بوده است . <ref> سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp</ref>

بیشترین دمای ثبت شده از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۷ دمای +۳۹/۸ درجه سانتیگراد بوده است . <ref> سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp</ref>

تعداد روز های همراه با بارش برف شمیران نیز ۲۴ روز در سال ثبت شده است . <ref> سازمان هواشناسی کشور http://www.irimo.ir/english/publication/index.asp</ref>

== شهرستان شمیرانات در [[تقسیمات کشوری ایران]] ==
شهرستان شمیرانات از دو بخش و سه دهستان و چهار شهر [[تجریش]]، [[لواسان]] ، [[اوشان، فشم، میگون|اوشان، فَشَم، میگون]] و [[شمشک]] تشکیل شده‌است.<ref>[http://shemiran.gov.ir وبگاه فرمانداری شمیرانات]، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>

* [[بخش رودبار قصران]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/bakhshdariha.asp بخش رودبار قصران]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>
** [[دهستان رودبار قصران]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/map_politic.asp نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>
** شهرها: [[تجریش]] <ref>[http://shemiran.gov.ir/bakhshdariha.asp# شهر شمیران (تجریش)(مقر فرمانداری شهرستان)]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref><ref>[http://shemiran.gov.ir/map_civil.asp# نقشهٔ پراکنش نقاط شهری و روستایی شهرستان شمیرانات)]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref> ، [[اوشان، فشم، میگون|اوشان، فَشَم، میگون(شهر قصران)]] و [[شمشک]](تاسیس در آبان ۱۳۹۱) <ref>[http://shemiran.gov.ir/shahrdariha.asp اطلاعات شهرداری‌ها (پایین صفحه)]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>

* [[بخش لواسانات]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/bakhshdariha.asp# بخش لواسانات]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>
** [[دهستان لواسان بزرگ]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/map_politic.asp نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>
** [[دهستان لواسان کوچک]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/map_politic.asp نقشهٔ تقسیمات سیاسی شمیرانات]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>
** شهر: [[لواسان]]<ref>[http://shemiran.gov.ir/shahrdariha.asp اطلاعات شهرداری‌ها]، وبگاه فرمانداری شمیرانات، بازیابی ۸ آوریل ۲۰۰۸</ref>

== شمیران از دیدگاه تاریخی و غیر رسمی ==
شمیران روستاهای کهن و زیبای فراوانی داشته‌است. نام‌های بسیاری از این روستاها زیبا و گوشنوازند و بسیاری از این نام‌ها از ریشه زبان [[تاتی]] که تا چند صد سال پیش (چیزی در حدود دویست سال پیش) زبان چیره در شمیران بوده‌است، گرفته شده‌اند.{{مدرک||۸ آوریل ۲۰۰۸}} نام برخی از شهرک ها ، شهرها و روستاهای شمیران که بیشترشان امروزه از محله‌های تهران بزرگ به شمار می‌روند از این قرارند:

{|
||
* [[پس قلعه]](دربند علیا)
* [[دربند]]
* [[اختیاریه]]
* [[رستم‌آباد شمیران|رستم آباد]]
* [[دربندسر]]
* [[گلابدره]]
* [[فرمانیه]]
* [[لویزان]]
* [[شیان]]
* [[چیذر]]
* [[قیطریه]]
* [[سوهانک]]
* [[قاسم آباد]]
* [[محله نخجوان|نخجوان]]
* [[دروس]]
* [[زرگنده]]
* [[قلهک]]
* [[دزآشیب]] دزآشوب
* [[دربند]]
* [[سربند]]
* [[فرحزاد]]
* [[درکه]]
* [[اوین]]
* [[خلازیل]] (خورآذین)
* [[تجریش]]
* [[صاحب‌قرانیه]]
||
* [[جعفرآباد]]
* [[سعدآباد]]
* [[چاهک]] (امامیه)
* [[تیغستان]]
* [[حصاربوعلی]]
* [[چالهرز]]
* [[ولنجک]]
* [[ازگل|اُزگُل]]
* [[لارک (شمیران)|لارک]]
* [[اراج]]
* [[آجودانیه]] (چاله باغ)
* [[جوز درختک]]
* [[جمشیدآباد]]
* [[درویش نو]] (تخت معیر)
* [[سامیان]]
* [[جماران]]
* [[شادآباد]]
* [[دارآباد]]
* [[گنج آباد]] (امانیه)
* [[محمودیه (تهران)|محمودیه]]
* [[زعفرانیه]]
* [[اقدسیه]]
* [[باغ شاطر]]
||

* [[لواسان| لواسان (شهر)]]
* [[لواسان بزرگ|لواسان (روستا)]]
* [[گلندوک]]
* [[چهارباغ (لواسان بزرگ)|چهارباغ]]
* [[لتیان]]
* [[ناران]]
* [[نیاوران]]
* [[تلو]]
* [[قنات کوثر]]
* [[سرخه‌حصار]]
* [[انباج]]
* [[برگ جهان]]
* [[سوآدر]]
* [[کاشانک]]
* [[ده نارمک]]
* استلک (اصطلک)
* [[مجیدآباد (شهر تهران)|مجیدآباد]]
* [[اوشان]]
* [[آهار]]
* [[شورکاب]]
* [[شمشک]]
||
* [[سبو بزرگ]]
* [[سبو کوچک]]
* [[باستی]]
* [[بوجان]]
* [[کردیان]]
* [[هنزک]]
* [[سینک]]
* [[افجه]]
* [[لشکرک]]
* [[زردبند]]
* [[لزو]]
* [[شنگ‌زار]] (شِنکزار)
* [[ازگیل دره]]
* [[فشم]]
* [[نودونک]]
* [[نوشانی]]
* [[کلاک]]
* [[زایگان]]
* لالون ([[لالان]])
* [[آب نیک]]
||[[میگون]]
* [[جمال آباد]]
* [[سرنو]]
* [[گرمابدر]]
|}

== جاذبه‌های گردشگری ==
برخی مراکز دیدنی این شهرستان عبارت‌اند از: روستای زیبای [[دربندسر]]، دریاچه [[سد لتیان]]،[[پارک جنگلی لویزان]] ، [[آبشار دوقلو]]، آبشار [[اسون]]، آبشار پسنگ، آبشار سوتک، آبشار [[منظریه]]، پیست [[توچال]]، پیست [[دربندسر]]، پیست [[شمشک]]، پیست [[دیزین]] از جاده بالا، دیواره یخی هملون میگون، [[امامزاده قاسم (شمیرانات)]]، بقعه سلطان، آرامگاه‌های خواجه احمد، موسی، سید میر سلیم و مکان‌های تاریخی و چون مسجد امام حسن عسگری، قلعه دختر ضحاک، قصر ضحاک، گورستان زردشتیان، تپه کله قندی، قبر تاج‌الدین، سعادت آباد و تپه حصارک، پارک جنگلی تلو، پارک جنگلی لویزان، باغ پرندگان لویزان و غیره.<ref>[http://www.tehranmiras.ir/J%20siasi/shemiran.asp شهرستان شمیران]، وب‌گاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران، بخش جغرافیای سیاسی</ref>

== جستارهای وابسته ==
* [[مجموعه فرهنگی ورزشی اختیاریه]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* قصران(کوهسران) ، نگارش حسین کریمان
* سایت فرمانداری شمیران www.shemiran.gov.ir

== مطالعه بیشتر ==
* رضا رادنژاد و دیگران، [http://www.ketab.ir/DesktopDefault.aspx?TabID=3564&Alias=Ketab&Lang=fa-IR&BookID=251174 ''شمیران یا، باغهای گمشده'']، تهران، ایران زمین، ۱۶۰ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۰.
* منوچهر ستوده، [http://www.ketab.ir/DesktopDefault.aspx?TabID=3564&Alias=Ketab&Lang=fa-IR&BookID=131633 ''جغرافیای تاریخی شمیران'']، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۲۶۹ صفحه، چاپ اول، ۱۳۷۴.
* علی اکبر محمودیان و دیگران، [http://www.ketab.ir/DesktopDefault.aspx?TabID=3564&Alias=Ketab&Lang=fa-IR&BookID=321653 ''اطلس شهرستان شمیران: رودبار قصران، لواسان و شهر شمیران (تجریش)'']، تهران، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۲ صفحه، چاپ اول، ۱۳۸۱.
* ناصر پازوکی طرودی، [http://www.ketab.ir/DesktopDefault.aspx?TabID=3564&Alias=Ketab&Lang=fa-IR&BookID=450032 ''آثار تاریخی شمیران: لواسان و رودبار قصران (جغرافیای تاریخی و معرفی محوطه‌های باستانی و...)'']، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور، ۴۳۶ صغحه، چاپ اول، ۱۳۸۲.

== پیوند به بیرون ==
{{ویکی‌سفر}}
* [http://www.uan.ir/Article/?id=7 ''محله‌هایی که تعلق می‌آورند'']، پایگاه اطلاع رسانی معماری و شهرسازی، اردیبهشت ۸۴.
* [http://www.hamshahri.net/vijenam/tehran/1382/820423/_vijeh.htm ''دربند، در حصار'']، روزنامهٔ همشهری، دوشنبه ۲۳ تیر ۱۳۸۲، سال سوم، شماره ۱۶۳.
* [http://www.iraninstitute.org/1384/840425/html/report.htm ''تهران یادگارهای قاجار را فراموش می‌کند'']، روزنامهٔ ایران، شنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۴، شمارهٔ ۳۱۹۲.

{{جغرافیا-خرد}}
{{شهرستان شمیران}}
{{استان تهران}}
{{محله‌های تهران}}

[[رده:شهرستان شمیرانات]]
[[رده:تهران]]
[[رده:شمیران]]
[[رده:محله‌های تهران]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۲۵
(بدون تفاوت)

شمیرانات - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golestani: «شمیرانات» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

Golestani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه شهر ایران |نام‌رسمی= شمیرانات |روی‌نقشه= خیر |عرض‌جغرافیایی =35.8070 |طول...» ایجاد کرد