حلبچه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۶ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۲۸

2015-12-06T10:28:49Z

Golestani: «حلبچه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

2015-01-07T17:03:47Z

«حلبچه» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

Golestani: صفحه‌ای تازه حاوی «{| class="prettytable" border="1" width="280" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left" style="margin-left:0em;margin-bottom:1em;" !cols...» ایجاد کرد

2015-01-07T16:58:39Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{| class="prettytable" border="1" width="280" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left" style="margin-left:0em;margin-bottom:1em;" !cols...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{| class="prettytable" border="1" width="280" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left" style="margin-left:0em;margin-bottom:1em;"
!colspan="2" style="background:#75AADB;color:#000000"|'''حلبچه'''{{سخ}}'''هه‌له‌بجه'''
|-
|colspan="2"|[[پرونده:Irak locator18.svg|280px|<center><center>]]
|-
|colspan="2"|[[پرونده:yadman.png|250px|<center>یادمان قربانیان حمله شیمیایی به حلبچه.عکس از احمد ناطقی<center>]]
|-
|مختصات جغرافیایی|| {{coord|35|11|N|45|59|E|display=title}}
|-
|کشور|| {{IRQ}}
|-
|منطقه|| [[پرونده:Flag of Kurdistan.svg|22px]] [[کردستان عراق]]
|-
|استان|| [[حلبچه]]
|-
|[[جمعیت]]|| حدود ۳۳۷٫۰۰۰ (۲۰۱۳)
|-
|[[مساحت]]||، کیلومتر مربع
|-
|[[تراکم جمعیت]]|| کیلومتر مربع
|-
|پیش شماره||
|-
|وبگاه||
|}

'''حَلَبْچِه''' یا '''حلبجه''' (به کردی: هه‌له‌بجه Helebce) از شهرهای [[کردستان عراق]] در ۱۵–۱۰ کیلومتری مرز [[ایران]] و ۲۲۵ کیلومتری شمال شرقی [[بغداد]] است.
این شهر در منطقه شهرزور عراق قرار دارد.

== تاریخچه ==

=== بمباران شیمیایی ===
{{اصلی|عملیات انفال|بمباران شیمیایی حلبچه}}
ساکنان حلبچه در جریان جنگ [[ایران]] و [[عراق]]، در تاریخ ۱۶ تا ۱۷ مارس ۱۹۸۸ توسط رژیم وقت عراق بمباران شیمیایی شدند و بیشتر از پنج هزار غیرنظامی و بی‌دفاع در یک نیمروز در این شهر جان باختند. این بمباران شیمیایی تقریباً هم‌زمان بود با عملیاتی مرسوم به [[عملیات انفال]] (عملیات انفال عملیاتی بود که پیرامون آن حدود ۱۸۲ هزار نفر به‌ویژه کودکان و زنان و سالخوردگان مناطق کردنشین توسط ارتش حزب بعث عراق کشته و زنده به گور شدند.){{مدرک}} مناطق اطراف حلبچه در آن زمان (زمان بمباران شیمیایی) در اشغال نیروهای ایرانی و هم‌چنین در دست گروه‌های پیش‌مرگ کُرد بود.

[[احمد ناطقی]]، سعید صادقی و سعید جان بزرگی (که به دلیل استنشاق گازهای شیمیایی بعدها جانش را از دست داد) عکاسانی بودند که هم‌زمان با بمباران شیمیایی، در حلبچه بودند و عکس‌های مهمی از قربانیان حلبچه ثبت کردند. انتشار عکس‌های آن‌ها به دلیل آنکه در لحظهٔ مرگ قربانیان گرفته شد؛ تکان‌دهنده بود و تأثیر فراوانی بر افکار عمومی جهان گذاشت. عکس عمر خاور (مرد کردی که کودکی را در آغوش دارد) از آثار [[احمد ناطقی]] و تندیس همین تصویر در چند جای حلبچه نصب شده‌است.

[[پرونده:Chemical_weapons_Halabja_Iraq_March_1988.jpg|چپ|بندانگشتی|250px]]

عکاسان سایر کشورهای جهان دو روز بعد، از این جنازه عکس گرفته‌اند اما به دلیل گذشت زمان؛ جنازه‌ها از حالت اولیه خارج شده و از تأثیرگذاری کمتری برخوردار بودند.{{مدرک}}

گازهای سمی به‌کاررفته از سوی دولت عراق در حلبچه [[گاز خردل]]، [[سارین]]، [[تابون]] و [[وی‌اکس]] بود که از سوی برخی دولت‌های غربی به رژیم بعث عراق تحویل داده شده بود و معامله‌گر [[هلندی]] [[فرانس فان آنرات]] در این مسئله نقش کلیدی داشت.

[[کیهان کلهر]] قطعه‌ای به یاد قربانیان حلبچه نواخت که در آلبوم شهر خاموش منتشر شد.{{مدرک}}{{سر خط}}
خانوادهٔ کامکار هم در اثری به نام ((پوئم سمفونی حلبچه و خرمشهر))با زبان ساز و آواز پیرامون فاجعه حلبچه پرداخته‌اند.{{مدرک}}

== مردم ==
=== زبان ===
حلبچه از مناطق گورانی و (هورامی) زبان بوده که در آن کردی [[سورانی]] به مرور جانشین گویش [[گورانی]] گشته‌است. {{نیازمند منبع}} مردم حلبچه در حال حاضر به زبان [[کردی سورانی]] و [[هورامی]] صحبت می‌کنند.<ref name="Ghosts of Halabja">{{یادکرد وب | تاریخ بازبینی=۲۸ سپتامبر ۲۰۱۳ | عنوان=Ghosts of Halabja: Saddam Hussein and the Kurdish Genocide: Saddam Hussein ... | نشانی=http://books.google.com/books?id=4eMhpwyDJlwC&pg=PA33&dq=Halabja+Hewrami&hl=en&sa=X&ei=t_1DUpqzAubk4AP4xYCoCQ&ved=0CDAQ6AEwAA#v=snippet&q=Halabja%20Hewrami&f=false | کد زبان=en}}</ref>
=== قومیت ===
مردم حلبچه [[کرد]] هستند.<ref name="Ghosts of Halabja" />
=== مذهب ===
اهالی حلبچه [[مسلمان]] [[سنی]] هستند.<ref name="Ghosts of Halabja" />
=== فرهنگ ===
=== تجارت ===
=== جمعیت ===
جمعیت حلبچه در حدود ۸۰٫۰۰۰ نفر است.

== جستارهای وابسته ==
* [[عملیات انفال]]
* [[کردها]]
* [[رژیم بعث عراق]]
* [[احمد ناطقی]]
* [[جنایت‌های جنگی]]

== منابع ==
{{پانویس}}
* درودیان، محمد، شلمچه تا حلبچه، ته‍ران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ۱۳۷۶.
* [http://www.middleeastinfo.org/forum/viewtopic.php?p=33686 Middle East Information Center]
* [http://www.chak.info/farsi/farsi.htm وب‌گاه چاک - مرکز هلبچه، علیه «انفال» و ژنوساید و پاکسازی نژادی خلق کرد]

== پیوند به بیرون ==
* {{یوتیوب|QizOKsMZCzk|فیلمی از قربانیان حملات شیمیایی صدام}}
{{استان سلیمانیه}}

{{عراق-خرد}}

[[رده:حلبچه]]
[[رده:پراکنش کرد]]
[[رده:شهرهای عراق]]
[[رده:قربانیان جنگ‌افزاهای شیمیایی]]
[[رده:مراکز شهرستان‌های عراق]]

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 این شهر در منطقه شهرزور عراق قرار دارد.
 === زبان ===
 حلبچه از مناطق گورانی و (هورامی) زبان بوده که در آن کردی [[سورانی]] به مرور جانشین گویش [[گورانی]] گشته‌است. {{نیازمند منبع}} مردم حلبچه در حال حاضر به زبان [[کردی سورانی]] و [[هورامی]] صحبت می‌کنند.<ref name="Ghosts of Halabja">{{یادکرد وب | تاریخ بازبینی=۲۸ سپتامبر ۲۰۱۳ | عنوان=Ghosts of Halabja: Saddam Hussein and the Kurdish Genocide: Saddam Hussein ... | نشانی=http://books.google.com/books?id=4eMhpwyDJlwC&pg=PA33&dq=Halabja+Hewrami&hl=en&sa=X&ei=t_1DUpqzAubk4AP4xYCoCQ&ved=0CDAQ6AEwAA#v=snippet&q=Halabja%20Hewrami&f=false | کد زبان=en}}</ref>
@@ سطر ۵۲: / سطر ۳۵: @@
 === مذهب ===
 اهالی حلبچه [[مسلمان]] [[سنی]] هستند.<ref name="Ghosts of Halabja" />
 === جمعیت ===
 جمعیت حلبچه در حدود ۸۰٫۰۰۰ نفر است.
 == منابع ==
@@ سطر ۷۰: / سطر ۴۵: @@
 * [http://www.chak.info/farsi/farsi.htm وب‌گاه چاک - مرکز هلبچه، علیه «انفال» و ژنوساید و پاکسازی نژادی خلق کرد]
-{{عراق-خرد}}
 [[رده:حلبچه]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۰۳
(بدون تفاوت)