توقات - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۵ دسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۰۸

2015-12-05T12:08:06Z

Golestani: «توقات» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

2015-01-07T16:03:16Z

«توقات» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان))

Golestani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{Coord|۴۰|۰۲|N|۳۶|۳۵|E|display=title}} توقات '''توق...» ایجاد کرد

2015-01-07T16:03:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{Coord|۴۰|۰۲|N|۳۶|۳۵|E|display=title}} توقات '''توق...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{Coord|۴۰|۰۲|N|۳۶|۳۵|E|display=title}}
[[پرونده:Tokat panorama 2012.JPG|بندانگشتی|280px|چپ|توقات]]
'''توقات''' {{به ترکی استانبولی|Tokat}}، نام شهری در شمال [[ترکیه]]، با ۱۵۰٬۰۰۰ تن جمعیت<ref>سرشماری سال ۱۳۸۵</ref> و مرکز [[استان توقات]]، در شمال [[آناتولی]] مرکزی در قسمت درونی بخش میانی منطقه [[دریای سیاه]] واقع است.

یشیل ایرماق و کلکیت چای از رودهایی هستند که در این استان جریان دارند. آب و هوای توقات تحت تأثیر آب و هوای منطقه [[دریای سیاه]] و [[آناتولی]] مرکزی است.

== نام توقات ==
نام توقات در منابع [[بیزانس|بیزانسی]] '''ائودکسیاس'''، و در منابع [[ارمنی]] به صورت '''یودوکیا''' آمده است که احتمالاً به سرزمین [[ارمنستان]] کوچک تعلق داشته است.

== توقات [[قبل از میلاد]] ==
دیرینگی زندگی انسان در این منطقه به [[عصر مس]] و سپس به [[مفرغ|عصر مفرغ]] بازمی‌گردد. تاریخ آن با تاریخ [[فریگیایی‌ها]]، [[کیمریان]]، [[مادها]] و [[هخامنشیان]] پیوستگی داشته است. در دورهٔ پادشاهی [[پنتوس]] شهر کومانا پونتیکای باستان که امروزه ویرانه‌های آن در نزدیکی روستای گومنک در ۹ کیلومتری شمال شرقی توقات واقع است، از شهرهای مهم آن پادشاهی به شمار می‌رفت و دژ و استحکامات سوق‌الجیشی '''دازی مون''' در آن برپا بود. این شهر در ۶۶ [[قبل از میلاد]] به تصرف امپراتوری [[روم]] درآمد و توقات به سبب واقع شدن بر سر راههای ارتباطی آناتولی در قرون وسطی از نظر سیاسی، اجتماعی و اقتصادی رو به توسعه نهاد.

== توقات [[پس از میلاد]] ==
[[پرونده:Gök Medrese at Tokat.jpg|بندانگشتی|250px|چپ|'''مدرسه گوک''' توقات]]
پس از جنگ ملازگرد (در ۴۶۴ق) ترکان سلجوقی به آسیای صغیر راه یافتند و این سرزمین در قلمرو مسلمانان قرار گرفت و به پاس نقش مؤثر ملک دانشمند احمد غازی در فتح توقات حکومت این شهر به او واگذار شد.<ref>آق‌سرایی، محمود، مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار، به کوشش عثمان توران، تهران، ۱۳۶۲ش</ref> و نخستین مدرسه و مسجد را در آناتولی دانشمندیان در توقات و [[سیواس]] تأسیس کردند.

توقات بعد از حاکمیت دانشمندیان تحت سیطرهٔ سلجوقیان آناتولی درآمد<ref>ابن بی‌بی، حسین، سلجوق‌نامه، به کوشش محمدجواد مشکور، تهران، ۱۳۵۰ ش</ref> و با قلعه مستحکم خود در مرتبه و موقعیت ممتازی قرار گرفت. بناهای این شهر افزایش یافت که برجسته‌ترین آنها '''مدرسه گوک''' است که به عنوان یک مدرسه علوم دینی پایه‌گذاری شد و امروزه موزه‌ای است که یافته‌های باستان‌شناسی منطقه در آن نگهداری می‌شود. از دیگر بناهای آن روزگار '''زاویه سنبل بابا''' و '''پل سنگی چهارطاقی''' بر روی یشیل ایرماق است. به نظر می‌رسد [[معین‌الدین سلیمان پروانه]] وزیر قدرتمند [[سلجوقیان]] در جنگ با [[ملک ظاهر بیبرس]] در [[آناتولی]] به توقات عقب نشینی کرده باشد.<ref>آق‌سرایی، محمود، مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار</ref> خانقاه شیخ [[فخرالدین عراقی]] شاعر و عارف ایرانی قرن هفتم نیز در توقات به اشارت مولانا جلال الدین و توسط معین الدین سلیمان پروانه ساخته شد و همین موضوع باعث شد تا این شاعر و عارف ایرانی برای مدتی (تا زمان قتل معین الدین به دست مغولان) در این شهر ساکن باشد.<ref>زرین کوب، عبدالحسین، دنباله جستجو در تصوف ایران، تهران، ۱۳۶۲ ش</ref>

[[مولانا جلال‌الدین بلخی]] که در [[قونیه]] در میانه آناتولی می‌زیسته در کتاب [[فیه ما فیه]] به توقات اشاره داشته و می‌گوید:
:«فرمود که: جانب توقات می‌باید رفتن که آن طرف گرمسیر است، اگر چه [[آنتالیا|انطالیه]] گرمسیر است، اما آنجا اغلب رومیانند، سخن ما را فهم نکنند. اگر چه در میان رومیان نیز هستند که فهم می‌کنند. روزی سخن می‌گفتم میان جماعتی و میان ایشان هم جماعتی از کافران بودند، در میان سخن می‌گریستند و متذوّق می‌شدند و حالت می‌کردند. سؤال کرد که: ایشان چه فهم کنند و چه دانند؟ این جنس سخن را؟ مسلمانان گزیده، از هزار یک فهم می‌کنند، ایشان چه فهم می‌کردند که می‌گریستند؟»<ref>[http://www.fihomafih.com/portal/tabid/59/articleType/ArticleView/articleId/111/categoryId/20/203--.aspx فیه ما فیه]. فصل یازدهم.</ref><ref>بلخی، مولانا جلال‌الدین: مقالات مولانا. ویرایش متن: جعفر مدرس صادقی. نشر مرکز. چاپ پنجم. ۱۳۸۳. ص۱۴۸.</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
* ابوبکر طهرانی، دیاربکریه، به کوشش نجاتی لوغال و فاروق سومر، آنکارا، ۱۹۶۲م
* ابوالفدا، تقویم البلدان، به کوشش رنو و دوسلان، پاریس، ۱۸۴۰م
* اولیا چلبی، سیاحت‌نامه، استانبول، ۱۸۹۷م
* حمدالله مستوفی، نزهة القلوب، به کوشش لسترنج، لیدن، ۱۹۱۳م
* رشیدالدین فضل‌الله، جامع التواریخ، به کوشش محمدروشن و مصطفی موسوی، تهران، ۱۳۷۳ ش
* همو، مکاتبات رشیدی، به کوشش محمدشفیع، لاهور، ۱۹۴۵م
* قاضی‌احمد قمی، خلاصة التواریخ، به کوشش احسان اشراقی، تهران، ۱۳۵۹ ش
* دکتر عبدالحسین زرین کوب، دنباله جستجو در تصوف ایران، تهران، ۱۳۶۲
* نقشه راهنمای ترکیه، گیتاشناسی، تهران، شماره ۱۶۲

{{شهرهای ترکیه}}

[[رده:توقات]]
[[رده:تاریخ استان توکات]]
[[رده:شهرهای ترکیه]]
[[رده:مناطق مسکونی در استان توقات]]

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 '''توقات''' {{به ترکی استانبولی|Tokat}}، نام شهری در شمال [[ترکیه]]، با ۱۵۰٬۰۰۰ تن جمعیت<ref>سرشماری سال ۱۳۸۵</ref> و مرکز [[استان توقات]]، در شمال [[آناتولی]] مرکزی در قسمت درونی بخش میانی منطقه [[دریای سیاه]] واقع است.
@@ سطر ۱۲: / سطر ۱۰: @@
 == توقات [[پس از میلاد]] ==
 پس از جنگ ملازگرد (در ۴۶۴ق) ترکان سلجوقی به آسیای صغیر راه یافتند و این سرزمین در قلمرو مسلمانان قرار گرفت و به پاس نقش مؤثر ملک دانشمند احمد غازی در فتح توقات حکومت این شهر به او واگذار شد.<ref>آق‌سرایی، محمود، مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار، به کوشش عثمان توران، تهران، ۱۳۶۲ش</ref> و نخستین مدرسه و مسجد را در آناتولی دانشمندیان در توقات و [[سیواس]] تأسیس کردند.
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۶: @@
 [[مولانا جلال‌الدین بلخی]] که در [[قونیه]] در میانه آناتولی می‌زیسته در کتاب [[فیه ما فیه]] به توقات اشاره داشته و می‌گوید:
 :«فرمود که: جانب توقات می‌باید رفتن که آن طرف گرمسیر است، اگر چه [[آنتالیا|انطالیه]] گرمسیر است، اما آنجا اغلب رومیانند، سخن ما را فهم نکنند. اگر چه در میان رومیان نیز هستند که فهم می‌کنند. روزی سخن می‌گفتم میان جماعتی و میان ایشان هم جماعتی از کافران بودند، در میان سخن می‌گریستند و متذوّق می‌شدند و حالت می‌کردند. سؤال کرد که: ایشان چه فهم کنند و چه دانند؟ این جنس سخن را؟ مسلمانان گزیده، از هزار یک فهم می‌کنند، ایشان چه فهم می‌کردند که  می‌گریستند؟»<ref>[http://www.fihomafih.com/portal/tabid/59/articleType/ArticleView/articleId/111/categoryId/20/203--.aspx فیه ما فیه]. فصل یازدهم.</ref><ref>بلخی، مولانا جلال‌الدین: مقالات مولانا. ویرایش متن: جعفر مدرس صادقی. نشر مرکز. چاپ پنجم. ۱۳۸۳. ص۱۴۸.</ref>
 == منابع ==
@@ سطر ۳۳: / سطر ۲۷: @@
 * دکتر عبدالحسین زرین کوب، دنباله جستجو در تصوف ایران، تهران، ۱۳۶۲
 * نقشه راهنمای ترکیه، گیتاشناسی، تهران، شماره ۱۶۲
 [[رده:توقات]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۰۳
(بدون تفاوت)