بدرالدین سماوی - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۴

2019-02-19T09:14:59Z

Admin در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۴

2019-02-19T09:14:12Z

Admin در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۳

2019-02-19T09:13:29Z

Admin در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۲

2019-02-19T09:12:24Z

Admin در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۵۹

2019-02-19T08:59:11Z

Rahim: «بدرالدین سماوی» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

2015-05-26T20:28:19Z

«بدرالدین سماوی» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

Rahim: صفحه‌ای تازه حاوی «بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجست...» ایجاد کرد

2015-05-26T20:28:09Z

صفحه‌ای تازه حاوی «بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجست...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

بَدرالدین بن قاضی [[سماونه]] (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد غازی اسرائیلِ قاضی، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در [[ادرنه]]، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش موسی چلبی ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به قاضی زاده رومی شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام ‏ابن عسقلانی (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون مبارکشاه منطقی و حاجی پاشای طبیب و علی بن محمد سید شریف [[سیدعلی جرجانی| علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به [[قاهره]]، سلطان بَرقوقِ مملوک او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با شیخ حسین اَخلاطی صوفی آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به تصوّف روی آورد. پس از چندسال عزلت در [[قاهره]]، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه امیرتیمور که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که [[قاهره]] راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران [[قونیه]] و [[گَرْمِیان]] و نیز حامد بن موسی قیصری را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم حاجی بَیرام ‏ولی شد، جلب کرد. ‏ ‏ توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه [[مالکی]] ت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین ابن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در [[آسیای صغیر]] به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی خیوس نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به [[ادرنه]] بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی سلطان محمد اول در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که آق ‏شمس الدین، که بعدها به شیخ بَیرامیه شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام بورکلوجه مصطفی و شخصِ دیگری به نام طورلق کمال آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان [[روم ایلی]] به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با مصطفای دروغین (دوزمه مصطفی) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در [[سیروز]] به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان سلطان سلیمان قانونی (حک: ‏‏927ـ974</ref> در [[روم ایلی]] پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان [[صفویه]]، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏واردات و نورالقلوب است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏

==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه (صوفیه)\|صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه (منسوب به صفی الدین اردبیلی)\|صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏	+	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه (صوفیه)\|صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه (منسوب به صفی الدین اردبیلی)\|صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه (بکتاشیه)\|بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏


	==پانويس==		==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۴
سطر ۱:		سطر ۱:
−	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه (صوفیه)\|صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏	+	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه (صوفیه)\|صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه (منسوب به صفی الدین اردبیلی)\|صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏


	==پانويس==		==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۳
سطر ۱:		سطر ۱:
−	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏	+	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه (صوفیه)\|صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏


	==پانويس==		==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۱۲
سطر ۱:		سطر ۱:
−	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون مبارکشاه منطقی و حاجی پاشای طبیب و ~~علی بن محمد سید شریف~~ [[~~سیدعلی جرجانی\|~~ علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به [[~~قاهره]]،~~ سلطان بَرقوقِ مملوک او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با شیخ حسین اَخلاطی صوفی آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به تصوّف روی آورد. پس از چندسال عزلت در ~~[[قاهره]]،~~ احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه امیرتیمور که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که [[قاهره]] راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران [[قونیه]] و [[گَرْمِیان]] و نیز حامد بن موسی قیصری را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم حاجی بَیرام ‏ولی شد، جلب کرد. ~~‏ ‏~~ توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه ~~[[مالکی]] ت~~ اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین ~~ابن~~ عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در [[آسیای صغیر]] به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی خیوس نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به [[ادرنه]] بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی سلطان محمد اول در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که آق ‏شمس ~~الدین،~~ که بعدها به شیخ بَیرامیه شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام بورکلوجه مصطفی و شخصِ دیگری به نام طورلق کمال آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان [[روم ایلی]] به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با مصطفای دروغین (دوزمه مصطفی) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در [[سیروز]] به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان سلطان سلیمان قانونی (حک: ‏‏927ـ974~~</ref>~~ در [[روم ایلی]] پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان ~~[[صفویه]]،~~ که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ~~‏واردات~~ و نورالقلوب است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏	+	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون [[مبارکشاه منطقی]] و [[حاجی پاشای طبیب]] و [[علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به قاهره، [[سلطان بَرقوقِ مملوک]] او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با [[شیخ حسین اَخلاطی صوفی]] آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به [[تصوّف]] روی آورد. پس از چندسال عزلت در قاهره، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه [[امیرتیمور]] که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که قاهره راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران قونیه و [[گَرْمِیان]] و نیز [[حامد بن موسی قیصری]] را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم [[حاجی بَیرام ‏ولی]] شد، جلب کرد. توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه مالکیت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین بن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در آسیای صغیر به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی [[خیوس]] نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به ادرنه بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی [[سلطان محمد اول]] در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که [[آق ‏شمس الدین]]، که بعدها به شیخ [[بَیرامیه]] شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام [[بورکلوجه مصطفی]] و شخصِ دیگری به نام [[طورلق کمال]] آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان روم ایلی به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با [[مصطفای دروغین]] ([[دوزمه مصطفی]]) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در سیروز به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان [[سلطان سلیمان قانونی]](حک: ‏‏927ـ974)در روم ایلی پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان صفویه، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏[[واردات و نورالقلوب]] است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏


	==پانويس==		==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۵۹
سطر ۱:		سطر ۱:
−	بَدرالدین بن قاضی [[سماونه]] (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد غازی اسرائیلِ ~~قاضی،~~ یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ~~[[ادرنه]]،~~ که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش موسی چلبی ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به قاضی زاده رومی شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام ‏ابن عسقلانی (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون مبارکشاه منطقی و حاجی پاشای طبیب و علی بن محمد سید شریف [[سیدعلی جرجانی\| علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به [[قاهره]]، سلطان بَرقوقِ مملوک او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با شیخ حسین اَخلاطی صوفی آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به تصوّف روی آورد. پس از چندسال عزلت در [[قاهره]]، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه امیرتیمور که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که [[قاهره]] راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران [[قونیه]] و [[گَرْمِیان]] و نیز حامد بن موسی قیصری را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم حاجی بَیرام ‏ولی شد، جلب کرد. ‏ ‏ توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه [[مالکی]] ت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین ابن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در [[آسیای صغیر]] به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی خیوس نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به [[ادرنه]] بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی سلطان محمد اول در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که آق ‏شمس الدین، که بعدها به شیخ بَیرامیه شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام بورکلوجه مصطفی و شخصِ دیگری به نام طورلق کمال آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان [[روم ایلی]] به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با مصطفای دروغین (دوزمه مصطفی) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در [[سیروز]] به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان سلطان سلیمان قانونی (حک: ‏‏927ـ974</ref> در [[روم ایلی]] پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان [[صفویه]]، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏واردات و نورالقلوب است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏	+	بَدرالدین بن قاضی سماونه (یا: بدرالدین سِماوی)، فقیه و صوفی و انقلابی برجسته عثمانی در قرن هشتم است. نامش ‏محمود بود و در اول محرم 760 در [[سماونه]]، نزدیکی [[ادرنه]]، به دنیا آمد. پسر ارشد [[غازی اسرائیلِ قاضی]]، یکی از قدیمترین ‏مجاهدان آن زمان که خود را از اخلاف سلجوقیان می دانست، بود. مادرش یونانی بود و پس از قبول اسلام نام مَلَک را ‏برای خود برگزید. بدرالدین دوران جوانی را در ادرنه، که در بهار 762 فتح شده بود، گذراند. فقه و اصول را نزد پدر فرا ‏گرفت، و سپس نزد فقیهانی چون یوسف و شاهدی به تحصیل پرداخت. پس از آن، همراه دوستش [[موسی چلبی]] ـ ‏ریاضیدان و منجّم برجسته ای که بیشتر به [[قاضی زاده رومی]] شهرت داردـ برای ادامه تحصیل به [[بورسه]] رفت. تا 783 نزد ‏شخصی به نام فیض الله در [[قونیه]] منطق و نجوم آموخت، سپس به [[بیت المقدس]] رفت و نزد شخص نسبتاً گمنامی به نام [[‏ابن عسقلانی]] (نه [[ابن حجر عسقلانی]] ) به تحصیل ادامه داد. آنگاه به [[قاهره]] رفت تا در مجالس درس دانشمندان سرشناسی ‏چون مبارکشاه منطقی و حاجی پاشای طبیب و علی بن محمد سید شریف [[سیدعلی جرجانی\| علی بن محمد سید شریف جرجانی]]، فیلسوف و فقیه معروف، و عالمی به ‏نام عبداللطیف شرکت کند. ‏بدرالدین در حدود 785 به حج رفت و پس از بازگشت به [[قاهره]]، سلطان بَرقوقِ مملوک او را به تربیت فرزند و جانشین خود ‏فَرَج برگماشت. بدرالدین تصادفاً، در دربار سلطان مملوک با شیخ حسین اَخلاطی صوفی آشنا شد، و با آنکه در گذشته ‏مخالف صوفیان بود، سخت تحت تأثیر شیخ قرار گرفت و به تصوّف روی آورد. پس از چندسال عزلت در [[قاهره]]، احتمالاً ‏شیفته آوازه خاندان [[صوفیه]] [[اردبیل]] شد و در 804 به [[تبریز]] سفر کرد و در آنجا طرف توجه امیرتیمور که بتازگی از [[آناطولی]] ‏بازگشته بود قرار گرفت. امیرتیمور کوشید که او را با خود به [[ترکستان]] ببرد. بدرالدین که نمی خواست به این کار تن در دهد ‏از آنجا گریخت. بعدها شیخِ خانقاه شد و جای حسین اخلاطی را که در همین ایام درگذشته بود گرفت، اما به سبب ‏اختلاف با مریدانِ خود تصمیم گرفت که [[قاهره]] راترک گوید وبرای تبلیغ به [[آسیای صغیر]] و [[روم ایلی]] سفرکند. درآنجا ‏نظرامیران [[قونیه]] و [[گَرْمِیان]] و نیز حامد بن موسی قیصری را که از صوفیان طریقه خاندان [[صفویه]] بود وبعدها معلم حاجی بَیرام ‏ولی شد، جلب کرد. ‏ ‏ توفیق در تبلیغ عقاید صوفیانه او را اندک اندک به رفض آشکار کشانید. اندیشه [[مالکی]] ت اشتراکی را رواج داد، و به گسترش ‏افکار غیر سنّتی [[محی الدین ابن عربی]] همت گماشت. ظاهراً عده تهیدستانی که در [[آسیای صغیر]] به دنبال خود کشید زیاد ‏بوده است. مسیحیان نیز در اطراف او گرد آمدند و می گویند که با حاکم جنووایی خیوس نیز تماس داشته است. بدرالدین ‏سرانجام به [[ادرنه]] بازگشت و در آنجا مدت هفت سال خلوت گزید و به مطالعه پرداخت. در حدود 813، بر خلاف میل ‏باطنیش به دستور موسی که مدّعی سلطنت بود قاضی عسکر شد، ولی پس از پیروزی سلطان محمد اول در نزدیکی ‏ [[چامورلو]] از مقام خود خلع و با وضعی خفت بار به [[ازنیق]] تبعید شد. در آنجا به تألیف و تدریس پرداخت. و می گویند که آق ‏شمس الدین، که بعدها به شیخ بَیرامیه شهرت یافت، مدت کوتاهی شاگرد او بوده است. احتمالاً در همین جا بود که (از ‏طریقی نامعلوم) با جنبش مخفی اشتراکی شخصی به نام بورکلوجه مصطفی و شخصِ دیگری به نام طورلق کمال آشنا شد. ‏این جنبش به شورش وسیع 819 انجامید که به احتمال قوی رهبری فکری آن را بدرالدین برعهده داشت. گرچه شرح ‏حال بدرالدین به قلم نواده اش، خلیل، بر بیگناهی کامل او در تمام این وقایع تأکید دارد، تاریخنگاران رسمی عثمانی او را ‏به شرکت فعالانه در این شورش و حتی رهبری آن متهم می کنند. طغیان [[روم ایلی]] به شکست انجامید و بدرالدین به چنگ ‏سربازان سلطان افتاد و او را به [[سیروز]] در [[مقدونیه]] نزد سلطان محمد که با مصطفای دروغین (دوزمه مصطفی) در حال جنگ ‏بود، بردند. بدرالدین را پس از محاکمه ای مشکوک، در 823 در [[سیروز]] به جرم خیانت در ملأعام به دار آویختند. هنوز نقش ‏بدرالدین در این جنبش بدرستی روشن نیست، ولی مسلم است که عقاید او با آن موافق بوده و اندیشه هایش تأثیری ‏پایدار برجای گذاشته است. شواهد مستندی حاکی است که بدرالدین حتی در زمان سلطان سلیمان قانونی (حک: ‏‏927ـ974</ref> در [[روم ایلی]] پیروانی داشته است. پس از مرگ او بسیاری از پیروانش به خاندان [[صفویه]]، که در آن هنگام از ‏لحاظ سیاسی فعال بودند، و گروههایی نیز به فرقه های گوناگون، بویژه [[بکتاشیه]]، گرویدند. از معروفترین بازماندگان ‏بدرالدین، علاوه بر سه فرزندش احمد و اسماعیل و مصطفی، نوه او خلیل (فرزند اسماعیل) است که شرح حال بدرالدین ‏را نوشته است. ‏ بدرالدین مؤلفی پر کار بود. نزدیک به پنجاه کتاب مفصل نوشت که بیشتر آنها فقهی بود. مهمترین کتابهای صوفیانه او ‏واردات و نورالقلوب است. <ref> [[دانشنامه جهان اسلام]]، ج2، ص489</ref>‏


	==پانويس==		==پانويس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۶ مهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۲۰:۲۸
(بدون تفاوت)