اصفهان - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Admin در ‏۲۸ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۲۱

2015-11-28T19:21:02Z

نمایش تغییرات

Admin: «اصفهان» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

2015-06-05T12:01:47Z

«اصفهان» را محافظت کرد ([ویرایش=فقط مدیران] (بی‌پایان) [انتقال=فقط مدیران] (بی‌پایان)) [آبشاری]

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۰۱

2015-06-05T12:01:12Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۵۸

2015-06-05T11:58:53Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۵۶

2015-06-05T11:56:41Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۴

2015-06-05T11:44:59Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۴

2015-06-05T11:44:15Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۲

2015-06-05T11:42:55Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۲

2015-06-05T11:42:06Z

Admin در ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۴۰

2015-06-05T11:40:47Z

@@ سطر ۲۱۶: / سطر ۲۱۶: @@
 ==== خانه‌های قدیمی ====
-به علت وجود بافت قدیمی و معماری زیبای شهر اصفهان، خانه‌های قدیمی بسیاری در این شهر وجود دارد. برخی از این خانه‌ها امروزه توسط میراث فرهنگی بازسازی شده و بصورت موزه درآمده‌است. همچنین برخی از این سراهای قدیمی با تغییر کاربری در حال استفاده می‌باشد. [[تالار تیموری (موزه تاریخ ملی)]] به عنوان موزه تاریخ ملی، [[توحیدخانه]] به عنوان دانشکده معماری [[دانشگاه هنر اصفهان]] و عمارت [[رکیب خانه]] به عنوان [[موزه هنرهای معاصر اصفهان]] مورد استفاده و بهره‌برداری است. خانه‌های: [[خانه حاج رسولی‌ها|حاج رسولی‌ها]]، [[خانه شیخ الاسلام|شیخ الاسلام]]، [[خانه مشروطه (اصفهان)|خانه مشروطه]]، [[خانه حاج مصورالملکی|حاج مصورالملکی]]، [[خانه یداللهی|یداللهی]]، [[خانه مرتضی عاصمی|عاصمی اصفهانی]]، [[خانه قدسی|قدسی]]، [[خانه محمدباقر نیلفروشان|خانه نیلفروشان]]، [[خانه مجتهدزاده|مجتهدزاده]]، [[خانه حقیقی|حقیقی]]، [[خانه داوید|داوید (داود)]]، [[خانه سوکیاس|سوکیاس]]، [[خانه مارتا پیترز|مارتا پیترز]]، [[خانه پطروس|پطروس]]، [[خانه سرتیپی|سرتیپی]]، [[خانه منعمیان|منعمیان]]، [[خانه وثیق انصاری|وثیق انصاری]]، [[خانه بهشتیان|بهشتیان]]، [[خانه اعلم|اعلم]] و [[خانه قزوینی‌ها|قزوینی‌ها]] از خانه‌های قدیمی و دیدنی اصفهان می‌باشد.<ref>[http://Esfahan.irib.ir/index.php?option=com_content&view=category&id=262:--&Itemid=69&layout=default شهرداری اصفهان]</ref>
+به علت وجود بافت قدیمی و معماری زیبای شهر اصفهان، خانه‌های قدیمی بسیاری در این شهر وجود دارد. برخی از این خانه‌ها امروزه توسط میراث فرهنگی بازسازی شده و بصورت موزه درآمده‌است. همچنین برخی از این سراهای قدیمی با تغییر کاربری در حال استفاده می‌باشد. [[تالار تیموری (موزه تاریخ ملی)]] به عنوان موزه تاریخ ملی، [[توحیدخانه]] به عنوان دانشکده معماری [[دانشگاه هنر اصفهان]] و عمارت [[رکیب خانه]] به عنوان [[موزه هنرهای معاصر اصفهان]] مورد استفاده و بهره‌برداری است. خانه‌های: [[خانه حاج رسولی‌ها|حاج رسولی‌ها]]، [[خانه شیخ الاسلام|شیخ الاسلام]]، [[خانه مشروطه (اصفهان)|خانه مشروطه]]، [[خانه حاج مصورالملکی|حاج مصورالملکی]]، [[خانه یداللهی|یداللهی]]، [[خانه مرتضی عاصمی|عاصمی اصفهانی]]، [[خانه قدسی|قدسی]]، [[خانه محمدباقر نیلفروشان|خانه نیلفروشان]]، [[خانه مجتهدزاده|مجتهدزاده]]، [[خانه حقیقی|حقیقی]]، [[خانه داوید|داوید (داود)]]، [[خانه سوکیاس|سوکیاس]]، [[خانه مارتا پیترز|مارتا پیترز]]، [[خانه پطروس|پطروس]]، [[خانه سرتیپی|سرتیپی]]، [[خانه منعمیان|منعمیان]]، [[خانه وثیق انصاری|وثیق انصاری]]، [[خانه بهشتیان|بهشتیان]]، [[خانه اعلم|اعلم]] و [[خانه قزوینی‌ها|قزوینی‌ها]] از خانه‌های قدیمی و دیدنی اصفهان می‌باشد.
-همچنین بتازگی بدست زوجی ایرانی و غیر اصفهانی خریداری و بازسازی شده که باعث حفظ و بقای آن گشته‌است. این خانه دارای سابقه‌ای پانصد ساله می‌باشد که ابتدا به عمه [[شاه عباس]] تعلق داشته‌است.<ref>[http://www.tabnak.ir/fa/news/26470 تابناک]</ref> موقعیت این اثر تاریخی در نزدیکی [[مسجد جامع اصفهان]] و [[حمام شیخ بهایی]] است که در مرکز بافت تاریخی شهر قرار گرفته‌است.<ref>[http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=812331 خبرگزاری مهر]</ref>
 === جاذبه‌های مذهبی ===

@@ سطر ۲۶۰: / سطر ۲۶۰: @@
 معروفترین ره‌آورد اصفهان [[گز]] است. گز یک نوع شیرینی است که با گز انگبین یا [[ترنجبین]] شکر بادکا و مغز [[پسته]]، [[بادام]]، [[فندق]] یا [[گردو]] و سفیده [[تخم مرغ]] و [[گلاب]] ساخته می‌شود و در آن در از هیچ ماده شیمیایی استفاده نمی‌شود. از دیگر رها آوردهای اصفهان می‌توان به صنایع دستی به ویژه قابهای [[خاتم کاری]] و میناکاری، پارچه‌های [[قلمکار|قلمکاری]] شده و آثار مختلف [[قلمزنی]] اشاره نمود.<ref>[http://www.Esfahan.ir/ShowPage.aspx?page_=form&order=show&lang=1&sub=0&PageId=311&tempname=sdasti شهرداری اصفهان]</ref>
-== ترابری ==
+== منابع ==
-=== فرودگاه ===
-[[فرودگاه بین‌المللی اصفهان]] که «شهید بهشتی» نام دارد در شمال شرقی شهر و در ۱۸ کیلومتری شهر واقع شده‌است.{{سخ}}
-از این فرودگاه روزانه ۳۶ پرواز در مسیرهای ورودی و خروجی و ۲۵۰ پرواز هفتگی به ۲۱ مقصد در داخل و خارج از ایران صورت می‌گیرد که روزانه ۴۰ هزار مسافر از طریق این فرودگاه مسافرت می‌کنند.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8708020670 خبرگزاری فارس]</ref>

@@ سطر ۶۱: / سطر ۶۱: @@
 اصفهان در روزگار شاه عباس اول تا مرگ [[شاه عباس دوم]] برتر از همهٔ شهرهای خاورزمین بوده است. در این روزگار، با افزوده شدن کوی‌های (:محلات) چهارگانهٔ (عباس‌آباد، [[جلفا (محله)|جلفا]]، [[گبرآباد]] و اسپهان) نمای پایتخت صفوی از [[قسطنطنیه]] هم بزرگ‌تر و زیباتر بود.<ref> شاردن، سفرنامه، برگردان: محمدعباسی، تهران، امیرکبیر 1345، پوشینهٔ 7، رویه 49.</ref><ref>هفته‌نامه امرداد، شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۱، سال سیزدهم، شماره ۲۹۰، ص 6.</ref> شهر اصفهان در روزگار اوج شکوه خود ۱۳۷ کاخ، ۱۶۲ مسجد، ۴۸ مدرسه، ۲۷۳ حمام و ۱۲ گورستان داشت.
-<!--=== از تسلط افغان‌ها تا برآمدن قاجارها ===
+=== از تسلط افغان‌ها تا برآمدن قاجارها ===
 در زمان جانشینان نادرشاه، حاکم اصفهان، ابوالفتح خان بختیاری (آسترکی هفت لنگ) بود؛ و علی مردان خان چهارلنگ شورش کرد و پس از اتحاد با کریم خان زند، ابوالفتح خان را شکست دادند و وارد اصفهان شدند. پس از ان اتحاد سه‌گانه‌ای تشکیل دادند اما علی مردان خان نقض عهد کرد و ناجوانمردانه ابوالفتح خان را کشت و در نهایت خود نیز به دست خان زند کشته شد. -->
 === دوره قاجار ===
 [[مسعودمیرزا ظل‌السلطان]] (پسر [[ناصرالدین‌شاه قاجار]]) از سال ۱۲۸۸ حاکم اصفهان شد و در سال‌های پس از آن حکومت ایالت‌های [[فارس]]، [[کردستان]]، [[لرستان]] و [[یزد]] نیز به او داده شد. او همواره مایل به داشتن نیروی نظامی شخصی بود.
- در اصفهان فوج‌های نظامی با لباس و اسلحهٔ ارتش [[اتریش]] تشکیل داد و برای تعلیم دادن آنها از [[آلمان]] معلم‌های نظامی استخدام کرد.<ref>{{یادکرد|کتاب= آقا جان شازده|نویسنده = سلطانی، شهلا|ناشر =فرزان روز|شهر=[[تهران]]|سال=۱۳۸۵|شابک= ISBN 964-321-255-6}}صص. ۱۸۱–۱۸۲</ref> ناصرالدین شاه که از خودسری‌های ظل‌السلطان در اصفهان بیم داشت، او را شبانه از تمام حکومت‌های خود عزل کرد و تنها شهر اصفهان را برایش باقی گذاشت.<ref>معیری، دوستعلی. ص. ۲۲۵</ref>
+در اصفهان فوج‌های نظامی با لباس و اسلحهٔ ارتش [[اتریش]] تشکیل داد و برای تعلیم دادن آنها از [[آلمان]] معلم‌های نظامی استخدام کرد.<ref>{{یادکرد|کتاب= آقا جان شازده|نویسنده = سلطانی، شهلا|ناشر =فرزان روز|شهر=[[تهران]]|سال=۱۳۸۵|شابک= ISBN 964-321-255-6}}صص. ۱۸۱–۱۸۲</ref> ناصرالدین شاه که از خودسری‌های ظل‌السلطان در اصفهان بیم داشت، او را شبانه از تمام حکومت‌های خود عزل کرد و تنها شهر اصفهان را برایش باقی گذاشت.<ref>معیری، دوستعلی. ص. ۲۲۵</ref>
-فرمانروایی سی و چهار ساله مسعودمیرزا ظل‌السلطان بر اصفهان، با ویرانی بیش از ۵۰ اثر و بنای تاریخی و باغ ایرانی در این شهر همراه بود.<ref/> یکی از جهانگردان اروپایی در آن زمان نوشته است:<ref/> [[لرد کرزن]] هم که در سال‌های پایانی فرمانروایی قاجاریان به ایران آمده بود درباره این ویرانی‌ها چنین می‌نویسد:
+فرمانروایی سی و چهار ساله مسعودمیرزا ظل‌السلطان بر اصفهان، با ویرانی بیش از ۵۰ اثر و بنای تاریخی و باغ ایرانی در این شهر همراه بود.
-{{گفتاورد|«مسجد و عمارت سلطنتی اصفهان را از بیخ و بن کندند. آن عمارت هفت‌دست و آیینه‌خانه و نمکدان با نقشه‌های عجیب و آیینه‌های بزرگ شفاف و حوض‌های یکپارچه که از سنگ‌های مرمر صاف شفاف تراشیده شده و سلاطین با مخارج گزاف بنا نهاده‌اند، تمام خراب و به جای آنها جز تپه‌خاکی غم‌انگیز و ملالت‌خیز باقی نمانده است.»}}
+یکی از جهانگردان اروپایی در آن زمان نوشته است: [[لرد کرزن]] هم که در سال‌های پایانی فرمانروایی قاجاریان به ایران آمده بود درباره این ویرانی‌ها چنین می‌نویسد:
 === پس از شهریور ۱۳۲۰ ===

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
-'''اِصفَهان''' یا '''اِسپَهان''' {{تلفظ|Esfahan.ogg}} شهری باستانی در مرکز [[ایران]] است. این شهر مرکز [[استان اصفهان]] و نیز مرکز [[شهرستان اصفهان]] است. اصفهان، سومین شهر پهناور ایران پس از تهران و مشهد و سومین شهر پرجمعیت ایران پس از [[تهران]] و [[مشهد]] است.
+'''اِصفَهان''' یا '''اِسپَهان''' شهری باستانی در مرکز [[ایران]] است. این شهر مرکز [[استان اصفهان]] و نیز مرکز [[شهرستان اصفهان]] است. اصفهان، سومین شهر پهناور ایران پس از تهران و مشهد و سومین شهر پرجمعیت ایران پس از [[تهران]] و [[مشهد]] است.
 این شهر در میان سال‌های ۱۰۵۰ تا ۱۷۲۲ میلادی به ویژه در قرن شانزدهم میلادی در میان حکومت [[صفویان]] هنگامی که برای دومین بار (پس از دوران [[سلجوقیان]]) [[پایتخت]] ایران شد، رونق فراوانی گرفت. حتی امروزه نیز شهر مقدار زیادی از شکوه گذشته خود را حفظ کرده‌است. بناهای تاریخی متعددی در شهر وجود دارد که تعدادی از آن‌ها به عنوان میراث تاریخی در [[یونسکو]] به ثبت رسیده‌اند. اصفهان در سال ۲۰۰۶ به عنوان [[پایتخت فرهنگی]] [[جهان اسلام]] و در سال ۱۳۸۸ به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی انتخاب شد. این شهر به داشتن معماری زیبای اسلامی و بسیاری از بلوارهای زیبا، پل‌های سرپوشیده، کاخ‌ها، مسجدها و مناره‌های منحصربفرد معروف است. این امر باعث شده‌است که در فرهنگ ایرانی '''اصفهان، نصف جهان''' لقب بگیرد.<ref name="IIHTW">[http://www.saudiaramcoworld.com/issue/196201/.Esfahan.is.half.the.world..htm "Esfahan Is Half The World"], ''[[Saudi Aramco World]]'', Volume 13, Nr. 1, January 1962</ref>
@@ سطر ۷: / سطر ۷: @@
 == نام‌های پیشین ==
-از روزگاران کهن تا کنون به نام‌های: ''الیهودیه'' (که وجه تسمیه الیهودیه آن بود که در زمان [[بخت نصر]]، [[یهودی|یهودیان]] را از [[بابل]] کوچ داده و در این مکان ساکن کرده بودند)،<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=شهر+اصفهان&SSOReturnPage=Check&Rand=0|عنوان=شهر اصفهان | ناشر = شبکه ملی رشد مدارس|تاریخ = |تاریخ بازبینی=30 تیر1392}}</ref> ''صفاهان''، ''صفویان، جی، رشورجی، سپاهان، سپانه، شهرستان، صفاهان، صفاهون، گابا، گابیان، گابیه، گبی، گی، اِسپادانا و نصف جهان'' سرشناس بوده‌است.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی= http://esfahan-tebyan.ir/user/Index.jsp?SID=66&lang=Fa|عنوان=معرفی استان اصفهان | ناشر = سازمان تبلیغات اسلامی استان اصفهان|تاریخ = |تاریخ بازبینی= ۵ دی ۱۳۹۱}}</ref>پس از فتح توسط اعراب مسلمان و چون در عربی حرف «پ» وجود نداشته بمرور زمان با لهجه و حرف «ص» بصورت «اصفهان» تلفظ گردید.
+از روزگاران کهن تا کنون به نام‌های: ''الیهودیه'' (که وجه تسمیه الیهودیه آن بود که در زمان [[بخت نصر]]، [[یهودی|یهودیان]] را از [[بابل]] کوچ داده و در این مکان ساکن کرده بودند)، پس از فتح توسط اعراب مسلمان و چون در عربی حرف «پ» وجود نداشته بمرور زمان با لهجه و حرف «ص» بصورت «اصفهان» تلفظ گردید.
 بیشتر نویسندگان بر این باورند که چون این ناحیه پیش از [[اسلام]]، به ویژه در دوران [[ساسانیان]]، مرکز گردآمدن سپاه بود و سپاهیان مناطق جنوبی ایران، مانند [[بختیاری]]، [[فارس]]، [[خوزستان]]، [[سیستان]] و.. در این ناحیه گرد آمده و به سوی محل نبرد حرکت می‌کردند، آنجا را ''اسپهان'' گفته، سپس [[معرب]] شده و به صورت ''اصفهان'' درآمده‌است.

@@ سطر ۱۹۲: / سطر ۱۹۲: @@
 * [[مسجد آقانور]]
 * [[مسجد مقصودبیک]]
 * [[مسجد ایلچی]]
 * [[مسجد آقا نور]]
@@ سطر ۲۰۲: / سطر ۲۰۱: @@
 * [[مسجد دروازه نو]]
 * [[مسجد شیخ علی خان|خان]]
 * [[مسجد شیخ لطف‌الله]]
 * [[مسجد مصری]]
@@ سطر ۲۱۰: / سطر ۲۰۸: @@
 * [[مسجد لنبان]]
 * [[مسجد سیدالعراقین]]
-* [[مسجد درب امام]]<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/masajed/masajed1.htm| عنوان = مساجد۱| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/masajed/masajed2.htm| عنوان = مساجد۲| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/masajed/masajed3.htm| عنوان = مساجد۳| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref>
+* [[مسجد درب امام]]<ref>
-−
 ==== محله‌ها ====
@@ سطر ۲۵۰: / سطر ۲۴۶: @@
 * [[باغ موزه پروانه‌ها]]
 === صنایع دستی ===
@@ سطر ۲۶۰: / سطر ۲۵۴: @@
 === غذاهای سنتی ===
-در اصفهان غذاهای سنتی بسیاری مورد استفاده هستند که برخی از آنها مربوط به شهرهای دیگر اصفهان بوده‌اند و یا در شهرهای دیگر ایران نیز رواج داشته و دارند. در این میان کباب، بریان و [[خورش ماست]] معروف‌ترین غذای اصفهان می‌باشند. همچنین سایر غذاهای این شهر عبارتند از: باقالی ذرت (خوراسگان)، آش سماق، کله جوش که ازغذاهای ایلات اصفهان است، سرگنجشکی، کوکو قندی، قیمه ریزه، آش ماش و قمری، یخنه ترش، ماش و زردک، اوماج سرکه و چغندر، نخود و آب.<ref>[http://www.zendehroud.org/index.php?option=com_content&view=category&id=48:1389-08-16-14-47-23&Itemid=39&layout=default
+در اصفهان غذاهای سنتی بسیاری مورد استفاده هستند که برخی از آنها مربوط به شهرهای دیگر اصفهان بوده‌اند و یا در شهرهای دیگر ایران نیز رواج داشته و دارند. در این میان کباب، بریان و [[خورش ماست]] معروف‌ترین غذای اصفهان می‌باشند. همچنین سایر غذاهای این شهر عبارتند از: باقالی ذرت (خوراسگان)، آش سماق، کله جوش که ازغذاهای ایلات اصفهان است، سرگنجشکی، کوکو قندی، قیمه ریزه، آش ماش و قمری، یخنه ترش، ماش و زردک، اوماج سرکه و چغندر، نخود و آب.
-زنده رود]</ref>
 === ره‌آورد ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۰۱
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۱۷۲: / سطر ۱۷۲: @@
 == گردشگری ==
 === جاذبه‌های تاریخی ===
-{{wide image|Naqsh-e Jahan Square Panorama.jpg|1000px}}
+اصفهان سرشار از آثار هنری و تاریخی است که [[میدان نقش‌جهان]]، [[مسجد امام]]، [[سی و سه پل]]، [[پل خواجو]]، [[پل مارنان]]، [[مسجد جامع]]، [[مسجد سیّد]]، [[مسجد شیخ لطف‌الله]]، [[منار جنبان]]، [[برج کبوترخانه]]، گذر [[خیابان چهارباغ اصفهان|چهارباغ عباسی]]، [[سبزه‌میدان (اصفهان)|سبزه میدان]]، [[چهلستون|کاخ چهلستون]]، [[آتشگاه اصفهان]]، [[عالی‌قاپو|کاخ عالی‌قاپو]]، [[هشت‌بهشت (عمارت)|کاخ هشت بهشت]]، [[کلیسای وانک]]، [[حمام علیقلی آقا]]، [[مدرسه چهارباغ]] و [[هتل عباسی]] [[خانه خان (خوراسگان)]]، [[امام زاده ابو العباس (خوراسگان)]] از بارزترین آنها هستند.
-اصفهان سرشار از آثار هنری و تاریخی است که [[میدان نقش‌جهان]]، [[مسجد امام]]، [[سی و سه پل]]، [[پل خواجو]]، [[پل مارنان]]، [[مسجد جامع]]، [[مسجد سیّد]]، [[مسجد شیخ لطف‌الله]]، [[منار جنبان]]، [[برج کبوترخانه]]، گذر [[خیابان چهارباغ اصفهان|چهارباغ عباسی]]، [[سبزه‌میدان (اصفهان)|سبزه میدان]]، [[چهلستون|کاخ چهلستون]]، [[آتشگاه اصفهان]]، [[عالی‌قاپو|کاخ عالی‌قاپو]]، [[هشت‌بهشت (عمارت)|کاخ هشت بهشت]]، [[کلیسای وانک]]، [[حمام علیقلی آقا]]، [[مدرسه چهارباغ]] و [[هتل عباسی]] [[خانه خان (خوراسگان)]]، [[امام زاده ابو العباس (خوراسگان)]] از بارزترین آنها هستند.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.myEsfahan.com/articlegroup2.html| عنوان = مکان‌های دیدنی| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = پورتال اصفهان| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/index.htm| عنوان = آثار تاریخی| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref><ref name="Esfahān MONUMENT"/><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://aftab.ir/english/iran/ih.php| عنوان = Historical Monuments| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = aftab.ir| صفحه = | زبان = انگلیسی}}</ref>
 ==== پل‌ها ====
-[[پرونده:Si-o-se-Pol.jpg|بندانگشتی|چپ|200px|[[سی و سه پل]]]]
+پل چوبی، [[پل شهرستان]]، [[پل مارنان]]، [[سی و سه پل]] یا [[پل الله وردیخان]] و [[پل خواجو]]
-−
-پل چوبی، [[پل شهرستان]]، [[پل مارنان]]، [[سی و سه پل]] یا [[پل الله وردیخان]] و [[پل خواجو]]<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/polha/polha.htm/polha.htm| عنوان = پل‌ها| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref>
 ==== بازارها ====
-[[بازار اصفهان]]، [[بازار قیصریه|بازار قیصریه اصفهان]] یا [[بازار صفویه]] یا [[بازار سلطانی]]، [[بازار شاهی]] یا [[بازارچه بلند]] [[بازار دردشت]]، [[بازار بیدآباد]]، [[بازار ریسمان]]، [[بازار غاز]]، بازارهای معروفی اطراف [[میدان نقش‌جهان]]: [[بازار مسگرها]]، [[بازار هنر]]، [[بازار ترکش‌دوزها]]، [[بازار کلاهدوزها]]، [[بازار لواف‌ها]] و [[بازار آهنگرها]]<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://intranet.Esfahan.ir/new-web-farsi/Esfahan/tarikhi/bazarha/bazarha.htm| عنوان = بازارها| نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸| تاریخ = | ناشر = intranet.Esfahan| صفحه = | زبان = فارسی}}</ref>
+[[بازار اصفهان]]، [[بازار قیصریه|بازار قیصریه اصفهان]] یا [[بازار صفویه]] یا [[بازار سلطانی]]، [[بازار شاهی]] یا [[بازارچه بلند]] [[بازار دردشت]]، [[بازار بیدآباد]]، [[بازار ریسمان]]، [[بازار غاز]]، بازارهای معروفی اطراف [[میدان نقش‌جهان]]: [[بازار مسگرها]]، [[بازار هنر]]، [[بازار ترکش‌دوزها]]، [[بازار کلاهدوزها]]، [[بازار لواف‌ها]] و [[بازار آهنگرها]]
 ==== مسجدها ====

@@ سطر ۱۴۱: / سطر ۱۴۱: @@
 === مشاهیر ===
 افرادی که در زیر فهرست شده‌اند زادهٔ اصفهان یا بیشتر عمرشان را در اصفهان گذارانده‌اند
 ;شاعران، ادیبان و نویسندگان
 [[صفای فریدنی]]{{•}} [[صائب تبریزی]]{{•}} [[جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی]]{{•}} [[مرتضی قلی بیک گرجی|سروش گرجی]]{{•}} [[محمد جواد شریعت]]{{•}} [[خاکشیر اصفهانی]]{{•}} [[محمدعلی جمال‌زاده]]{{•}} [[هوشنگ گلشیری]]{{•}} [[ادیب برومند]]
@@ سطر ۱۶۲: / سطر ۱۶۱: @@
 ;خوشنویسان
 [[حبیب‌الله فضائلی]]{{•}} [[محمدکاظم واله اصفهانی]]{{•}} [[بدیع‌الزمان تبریزی]]
 ;مدفون‌شدگان
 [[جهانگیرخان قشقایی]]{{•}} [[ابوالقاسم فندرسکی]]{{•}} [[شیخ اسدالله ایزدگشسب شمس گلپایگانی]]{{•}} [[نورالدین اشنی]]{{•}} ;شخصیت‌های علمی امروز
 [[مهدی گلشنی]]
 === زیرساخت‌های اولیه ===
 === مراکز تفریحی ===
 == گردشگری ==

@@ سطر ۶۹: / سطر ۶۹: @@
 فرمانروایی سی و چهار ساله مسعودمیرزا ظل‌السلطان بر اصفهان، با ویرانی بیش از ۵۰ اثر و بنای تاریخی و باغ ایرانی در این شهر همراه بود.<ref/> یکی از جهانگردان اروپایی در آن زمان نوشته است:<ref/> [[لرد کرزن]] هم که در سال‌های پایانی فرمانروایی قاجاریان به ایران آمده بود درباره این ویرانی‌ها چنین می‌نویسد:
 {{گفتاورد|«مسجد و عمارت سلطنتی اصفهان را از بیخ و بن کندند. آن عمارت هفت‌دست و آیینه‌خانه و نمکدان با نقشه‌های عجیب و آیینه‌های بزرگ شفاف و حوض‌های یکپارچه که از سنگ‌های مرمر صاف شفاف تراشیده شده و سلاطین با مخارج گزاف بنا نهاده‌اند، تمام خراب و به جای آنها جز تپه‌خاکی غم‌انگیز و ملالت‌خیز باقی نمانده است.»}}
 === پس از شهریور ۱۳۲۰ ===
@@ سطر ۱۱۶: / سطر ۱۱۳: @@
 == مردم‌شناسی و فرهنگ ==
 === جمعیت ===
 جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ بالغ بر ''۱٬۵۸۳٬۶۰۹'' تن برآورد شده‌است. در سال ۱۳۹۰ طبق آمار رسمی کشور، جمعیت این شهر ''۱٬۷۵۶٬۱۲۶'' برآورد شده است. اصفهان از دیرباز از مهمترین مراکز شهرنشینی در [[فلات ایران]] به شمار می‌رفته‌است. در ۵ دی ۱۳۱۹ در زمان [[رضاشاه]] برای نخستین بار در ایران به سبک اروپایی در اصفهان از مردم سرشماری بعمل آمد و ۲۰۴٬۶۰۰ تن را ساکن شهر اصفهان گزارش کردند.
@@ سطر ۱۴۱: / سطر ۱۳۶: @@
 === روز و نماد اصفهان ===
 در بهمن‌ماه سال ۱۳۸۳ پس از پیشنهاد گزینش [[روز اصفهان]] از سوی شاهین سپنتا و استقبال برخی از سازمان‌های غیردولتی اصفهان از این پیشنهاد، تلاشی برای گزینش روز اصفهان آغاز شد.
 === مشاهیر ===